TUIS BEVINDINGE NAVORSING TERUGVOER GEVALLESTUDIES Sleutel resultate Plaasfeite Sleutel wenke Benaderings Plaas Venus BESKRYWING Noordelike Doringveld. ONDERNEMING Geenbewerking mielieproduksie sedert 2009; dekgewasse om die grond te bou; sowel as veeproduksie sedert 2019. EIENDOMSGROOTTE 1794 hektaar FUNKSIONELE KLASSIFIKASIE VAN AREA Baie aggressiewe bosgroei; hoë potensiaal grond; hoë reënval. GEMIDDELDE JAARLIKSE REËNVAL EN VERANDERLIKHEID Oor die afgelope 10 jaar gemiddeld van 511 mm; laagste was 183 mm; hoogste was 886 mm. VERHOOGING 1 495 meter bo seespieël BESIT OF HUUR Besit; voltydse bestuur MOTIVERING VIR VERANDERING EN BENADERING Klaas het in 2003 as stokperdjie op 200 ha begin boer. Nadat hy besluit het dat daar ’n beter manier moet wees, het hy in 2009 met geenbewerking begin. Die ineenstorting van die konstruksiebedryf wat sy hoofbron van inkomste was, het hom gedryf om meer grond te koop. Dwarsdeur die droogte in 2019 het hy dekgewasse geplant, en in hierdie tyd het hy die werklike potensiaal gesien van wat bereik kan word. HOOFINNOVASIE Verbou mielies deur die geenbewerkingmetode (13 jaar) en gebruik dekgewasse (4 jaar) om grond te verbeter en veeproduksie te verhoog. Dit is moeilik om visueel te onderskei tussen geenbewerking en dekgewasverbouing en die konvensionele praktyke. Ná 13 jaar van geenbewerking en vier jaar van dekgewasverbouing, het die grondkoolstof met 35% toegeneem, vergeleke met naburige plase onder konvensionele bestuur. Sleutel resultate Ná vyf jaar van geenbewerking het die struktuur en waterhouvermoë van die plaas se grond verbeter wat dit meer droogtebestand gemaak het. Ná 13 jaar van geenbewerking en vier jaar van dekgewasverbouing, het die grondkoolstof met 35% toegeneem, vergeleke met naburige plase onder konvensionele bestuur. Mielie-opbrengste het in 2022 (swak reënvaljaar) verdubbel in vergelyking met konvensionele buurplase. In 2020 is 60 hektaar dekgewasse aangeplant en 212 speenkalwers met ’n gemiddelde gewig van 105 kg is aangekoop. Die speenkalwers het vier maande op die dekgewasse en 2 maande op die mieliestoppels gewei. Teen 20 Julie 2020 het die gemiddelde gewig tot 187 kg toegeneem wat ’n gewigstoename van 70% in ses maande verteenwoordig. In droë jare kan die groot finansiële verliese wat deur mislukte oeste teweeg gebring word, gedeeltelik verreken word deur geenbewerking en dekgewasse waarop vee wei. In nat jare is die mielie-opbrengste soortgelyk aan konvensionele buurplase, maar die verhoogde kilogramme uit vee lei tot hoër winste Hoewel graanproduksie min of meer dieselfde gebly het, het die opbrengs in droër jare verbeter en die veegetalle verdriedubbel wat verbeterde winsgewendheid tot gevolg het. Ná die eerste jaar van dekgewasse het die mielielande minder siektes gehad. Aangesien bespuiting vir swam- of insekbesmetting nie nodig was nie, is sekere besparings op koste behaal en is die grond die skadelike effekte van hierdie bespuitings gespaar. Biodiversiteit in die lande neem toe en die hele plaas is meer volhoubaar Aangesien die grond vir die grootste deel van die jaar bedek is, bly die vog en gevolglik die groen plante baie langer staan in die lande Die verhoogde produksie en winsgewendheid kan nou vir hul twee seuns ’n toekoms op die plaas bied. Plaas Agagia Klaas Malan sê grond is nie net vuil nie. Grond is die tuiste van miljoene mikro-organismes wat vir jou wil werk – om jou 'n meer suksesvolle boer te maak. Maar jy moet ophou om hul huis (grondstruktuur) af te breek, anders gaan jy moeilikheid as boer in die gesig staar. Om oor te skakel na geenbewerking en dekverbouing het groot potensiaal om die grond, gesinne en gemeenskappe te laat herleef, maar die oorgang moet op 'n noukeurig beplande manier gedoen word. Sleutel wenke Die hoofbeginsel van sukses is om ’n praktiese begrip te verkry van die beginsels en praktyke wat geskik is vir jou toestande. Om dit te bereik, moet jy jou eie navorsing doen, raad van ander kry en klein proewe van nuwe benaderings doen om te sien of dit werk. Noukeurige beplanning, finansiële hulpbronne en dissipline word vereis om enige benadering behoorlik toe te pas Dit is belangrik om met goeie vee-genetika wat goeie markwaarde het, te werk. As jou volhoubare bestokking toeneem en jy het goeie diereprestasie en goeie dierevrugbaarheid, dan is jy in die wedloop om jou wins per ha mettertyd te verhoog. JJy moet belê waar en wanneer dit nodig is. Byvoorbeeld, in kunsmis (al vul jy met mis aan), en in lek vir diere. As jy die grondgehalte opbou, sal jy minder afhanklik word van hierdie insette. Dit is egter steeds belangrik om elke jaar te doen wat nodig is om jou wins hoog te hou. Eerstens moet jy die meerjarige onkruide onder beheer kry (besluit op ’n deeglike onkruidbeheerplan), dan daarop fokus om grondgesondheid te herstel. D.w.s. korrekte pH, goeie voedingstofstatus, minder verdigtingslae, en laastens, gebruik presisieboerdery (satellietnavigasie). Jy moet die hoeveelheid tyd verminder wat jy op die land met toerusting bestee en die volgende beginsels toepas: • Beweeg na minimumbewerking/beperkte versteuring van die grond. • Integreer vee en wisselbou met dekgewasse. • Behou lewende wortels in die grond vir so lank as moontlik in die jaar. • Gebruik die minste skadelike chemikalieë op die land. • Bou grondkoolstof en gesonde grond Die beginsels vir veeproduksie in die veld in die droë seisoen sluit in: • Gebruik goeie genetika met ’n goeie markwaarde. • Dun die mees aggressiewe indringerbosse uit om die gras-, kruide en biodiversiteit te verhoog, maar behou die smaaklike breëblaar struike en bosse aangesien dit goeie kwaliteitvoer vir die vee verskaf • Gebruik hoëdigtheid, selektiewe beweidingmetodes om veldverbetering te verseker terwyl goeie diereprestasie en vrugbaarheid behaal word. • Verseker voldoende rus en herstel in die groeiseisoen. Benaderings VEERKRAG VAN DIE PLAAS In 2022, met slegs 400 mm reënval, het die geenbewerking en dekgewasse ’n verdubbeling in mielieproduksie opgelewer (3.1 ton per ha in vergelyking met 1.6 ton per ha in die gebied). Die beesgetalle het van 100 GVE sonder dekgewasse in 2018 tot 700 GVE met 155 ha dekgewasse in 2022 toegeneem. KEUSE VAN DIER/S Vee met goeie genetika word gebruik om die potensiaal van die dekgewasse wat voorsien word, te verwesenlik. Die bedoeling is om die kudde met 300 koeie te sluit en om 240 kalwers per jaar te speen, om 120 osse per jaar te slag deur alle verse as speenkalwers te verkoop, en om alle tollies te hou om as osse op 36 maande te verkoop.

Oor die AEA Oor Affiliasies Dienste Oor die AEA Die Landbouwerkgewersvereniging (AEA) is 'n geaffilieerde van die Namibië Landbou-unie (NLU) en handel bloot oor arbeidsverwante kwessies van die landbousektor. Die AEA is amptelik geregistreer as 'n werkgewersorganisasie by die Ministerie van Arbeid en dien geouditeerde finansiële jaarstate in. Die Vereniging se sake word by die hoofkantoor van die NLU in Windhoek bedryf. Die AEA handel oor Menslike Hulpbronbestuur vir kommersiële landbou op internasionale, nasionale, streeks- en Boereverenigingsvlakke. Die AEA onderneem loonopnames op 'n tweejaarlikse basis en verskaf loonverslae met data vir besluitneming op alle vlakke. Die organisasie het 'n MIV/VIGS-beleid vir die kommersiële landbousektor ontwikkel en handleidings vir die praktiese implementering van die beleid is aan die bedryf beskikbaar. Die AEA is aktief betrokke by die interpretasie van die Arbeidswet en die toestel in die landbousektor. Die AEA ondersteun inisiatiewe van ander organisasies om toegang tot gesondheidsorg vir plaaswerkers sowel as onderwys oor die voorkoming van MIV/VIGS te bevorder. About the AEA Affiliasies As 'n geaffilieerde van die Namibië Werkgewersfederasie (NEF) is die AEA verteenwoordig in die Arbeidsadviesraad (LAC), die Maatskaplike Sekerheidskommissie (SSC) en die Namibië Opleidingsowerheid (NTA). Verteenwoordiging op forums en komitees: Die AEA is 'n stigterslid van die Namibië Landbou-arbeidsforum (NALF) wat konstruktief omgaan met arbeidsverwante landboukwessies, soos minimum lone en ander diensvoorwaardes. Ander vennote op hierdie forum is die Ministerie van Arbeid, die NNFU, NECFU en NAFWU. Die AEA het verteenwoordiging op 'n komitee onder leiding van die Ministerie van Arbeid en Maatskaplike Welsyn en die ILO oor die voorkoming van Kinderarbeid in Namibië. AEA Affiliations Dienste Die AEA is verantwoordelik vir die bevordering van gesonde arbeidsverhoudinge in die landbousektor en verskaf arbeidsadvies aan sy lede deur middel van telefoniese- of e-poskorrespondensie sowel as die weeklikse NLU-nuusbriewe. Die AEA ondersteun landbouwerkgewers deur arbeidsbestuursdokumentasie te verskaf, soos pro-forma dienskontrakte, loonoorbetalingsadvies, riglyne vir dissiplinêre prosedures, bywoningsregisters, SSC-vorms en sertifikate om die lang diens van werknemers te erken, ens. Die AEA versamel belangrike inligting rakende arbeid in die landbousektor en versprei dit aan sy lede. AEA Services

TUIS BEVINDINGE NAVORSING TERUGVOER GEVALLESTUDIES Sleutel resultate Plaasfeite Sleutel wenke Benaderings Plaasfeite BESKRYWING Sentraal Sandveld/Kalk. ONDERNEMING Aangepaste beeste en skape met beperkte wild. EIENDOMSGROOTTE 5031 ha. FUNKSIONELE KLASSIFIKASIE VAN AREA Ryptoestande; nieaggressiewe bosverdigting; geen bosbeheer nodig nie. GEMIDDELDE JAARLIKSE REËNVAL EN VERANDERLIKHEID Gemiddeld is 250 mm; laagste was 36 mm, hoogste was 750 mm. HOOGTE 1350 meter bo seespieël. BESIT OF HUUR Besit; voltydse bestuur MOTIVERING VIR VERANDERING EN BENADERING Toe die gesin hulle in 1972 op die plaas gevestig het, het hulle geglo dat as hulle die plaas reg bestuur, die meerjarige grasse sou terugkeer. HOOFINNOVASIE Hoëdigtheid selektiewe beweiding, vinnige rotasie met goed aangepaste skape en beeste, en ’n volgehoue fokus op die bereiking van goeie diereprestasie Voorheen is die plaas deur eenjarige grasse oorheers. Ná 10 jaar se toepassing van hoëdigtheid selektiewe weiding word die veld nou deur meerjarige grasse oorheers Voervoer vir diere: Die gemiddelde hoeveelheid beskikbare gras en bos in kilogram per hektaar is onderskeidelik 692 en 269 wat ’n totaal van 962 kg/ha voer aan die vee beskikbaar stel. Boomdigtheid: Die gemiddelde houtagtige boomdigtheid is 604 TE/ha (boomekwivalente per hektaar). Biodiversiteit: Die gras- en boskomponent bestaan uit onderskeidelik 7 en 4 meerjarige spesies. Die biodiversiteit-indeks van die plaas is ’n medium waarde (0,5) wat daarop dui dat sommige spesies die grasse en bosse wat op die plaas groei, begin oorheers. Sleutel resultate Gemiddeld van 87% kalfpersentasie en 100% speen van lammers deur die tien jaar tydperk. Volhoubare bestokking het van 20 kg/ha tot 30 kg/ha verbeter Gedurende die tien jaar periode het die kilogramme lewende gewig geproduseer op 11 kg/ha gestaan. Aansienlike vermindering van insetkoste. Kernkuddes van beeste en skape is suksesvol deur die 2019/20-droogte gesien. Bereiking van finansiële veerkragtigheid as gevolg van droogtebestandheid, goeie prestasie en vrugbaarheid van die diere. Minder verliese weens roofdiere onder skape en kalwers danksy van gereelde patrollies langs die geëlektrifiseerde heinings. Plaas Pommernhagen Thorsten en Ursula Lüsse het die beweiding aangepas ten einde weiveldverbetering en diereprestasie te verkry. In 1972, toe die gesin op die plaas aangekom het, was daar net een meerjarige graspol. Nou word die veld oorheers deur meerjarige grasse en die swarthaakbome vrek van nature. Sleutel wenke Gemiddeld van 87% kalfpersentasie en 100% speen van lammers deur die tien jaar tydperk. Volhoubare bestokking het van 20 kg/ha tot 30 kg/ha verbeter. Gedurende die tien jaar periode het die kilogramme lewende gewig geproduseer op 11 kg/ha gestaan. Aansienlike vermindering van insetkoste Kernkuddes van beeste en skape is suksesvol deur die 2019/20-droogte gesien. Bereiking van finansiële veerkragtigheid as gevolg van droogtebestandheid, goeie prestasie en vrugbaarheid van die diere. Minder verliese weens roofdiere onder skape en kalwers danksy van gereelde patrollies langs die geëlektrifiseerde heinings. Benaderings VEERKRAGTIGHEID VAN DIE PLAAS Plaas Pommernhagen het ekologiese en finansiële veerkragtigheid beleef tydens en ná die 2019-droogte. Geen vermindering van die kernbees- en skaapkuddes moes plaasvind nie en ’n 30 kg/ha bestokking is gehandhaaf. GELDMAAK POTENSIAAL VAN DIE PLAAS ’n Gemiddeld van 87% kalfpersentasie en 100% speen van lammers is deur die tien jaar tydperk gehandhaaf. Die lewende gewig wat in die tien jaar op die plaas geproduseer is, was 11 kg/ha. Albei hierdie faktore dui op ’n gesonde, lewensvatbare besigheid. Let op die daling in kg/ha produksie die jaar ná die 2013en 2019-droogtes. KEUSE VAN DIER/S Goed aangepaste, lae inset en vroegryp diere: Dorper/Damaraskape wat met Meatmasters (wat drie teelseisoene het) gekruis is, asook Bonsmara-beeste. Ramme en bulle met kwaliteitgenetika is in die kuddes ingebring.

TUIS BEVINDINGE MAATSTEKE NAVORSING TERUGVOER GEVALLESTUDIES Regenerative Praktyke Waar ons begin het Die regeneratiewe boerderyprojek is onderneem om die sleutelsuksesfaktore vir langtermyn volhoubare boerderybesighede in Namibië te identifiseer. 2012 Bekendstelling van Namibië weiveldbestuursbeleid en -strategie 2015-2019 Bespoediging van die implementering van die sterrestelsel wat deur die EU en die Ministerie van Landbou befonds word 2020 NLU-herlewingsprogram begin 2022 Middagete van Regenerating Namibia se Veeboere-boekie Wat ons geleer het Van die plase wat by die studie ingesluit is, terugvoer wat deur die gemeenskap ingedien is en ontleding wat oor akademiese studies gedoen is, is dit wat ons geleer het. Verken Gevallestudies Moenie 'n buitestander wees nie: Raak betrokke deur een van die NLU-boereverenigings en help om 'n verskil in die landbousektor te maak. Beskou

ARBEID (AEA) Die NLU Arbeid (AEA)-bladsy hou jou op hoogte van die verskillende landbou- en algemene arbeidsverwante kwessies. Hierdie afdeling is eksklusief slegs vir NLU-lede. Om 'n lid te word, besoek asseblief ons ledeblad hier . OOR BESTUUR AFLAAI REPORTS

Algemeen - Veilings

VEILINGS Die NAU Veilings-bladsy hou jou op hoogte van die verskillende veilings wat landwyd plaasvind. ALGEMEEN AGRA BLAAUWBERG NLA WLA

TUIS BEVINDINGE NAVORSING TERUGVOER GEVALLESTUDIES Sleutel resultate Plaasfeite Sleutel wenke Benaderings Plaasfeite BESKRYWING Oostelike Sandveld. ONDERNEMING Ultrahoëdigtheidbeweiding (UHDG) beesboerdery met aangeplante weiding sowel as veld; koeikalf-, speenkalf- en osproduksiestelsel. EIENDOMSGROOTTE 7 400 ha (insluitend 690 ha bloubuffel en gemengde graslande). FUNKSIONELE KLASSIFIKASIE VAN AREA Sanderige area met matig aggressiewe bosverdigting en ryp. GEMIDDELDE JAARLIKSE REËNVAL EN VERANDERLIKHEID Gemiddeld 483 mm, laagste 250 mm, hoogste 900 mm (2000-2022). HOOGTE 1580 meter bo seespieël. BESIT OF HUUR Besit (Kühl/Rösemann-familie), voltydse bestuur. MOTIVERING VIR VERANDERING EN BENADERING Nadat die Rösemanns die plaas in 2018 oorgeneem het, het hulle besluit om beeste te verkoop om die bestokking tot volhoubare perke aan te pas en die ultrahoëdigtheidbeweiding (UHDG) benadering toe te pas HOOFINNOVASIE Ultrahoëdigtheidbeweiding op aangeplante bloubuffelweiding in die groeiseisoen en op veld in die nie-groeiseisoen, terwyl ’n goed aangepaste kudde gevestig word wat nie-selektief wei nie. Voervoer vir diere: Die gemiddelde hoeveelheid beskikbare gras en bos in kilogram per hektaar is onderskeidelik 1 391 en 454 wat ’n totaal van 1 845 kg/ha voer aan die vee beskikbaar stel. Boomdigtheid: Die gemiddelde houtagtige boomdigtheid is 1 111 TE/ha (boomekwivalente per hektaar). Biodiversiteit: Die gras- en boskomponent bestaan onderskeidelik uit 12 en 9 spesies. Die biodiversiteit-indeks van die plaas is ’n medium waarde (0,6) wat daarop dui dat ’n paar spesies die grasse en bosse wat op die plaas groei, begin oorheers. Sleutel resultate Kon ’n goed aangepaste kudde deur die 2019-droogte handhaaf Verbeterde beesprestasie. Verbeterde grondbedekking en grasproduksie. Toename in winsgewendheid. Plaas Tokat Dit is Detlev en Stephanie Rösemann se leuse: Beplan en begin dan. Moenie te lank huiwer nie. Weet waarheen jy wil gaan, begin met wat jy het, doen wat jy kan en verbeter soos jy aangaan. Sleutel wenke As jy UHDG beoefen, word daaglikse besoeke aan die veetroppe vereis om te verseker dat die beeste vol (goed gevoer) is en die toepaslike versorging ontvang, wat lei tot behoorlike liggaamskondisie, goeie gesondheid en blink pelse. UHDG is nie ’n kitsoplossing nie; ’n gefokusde ingesteldheid en die nodige geduld sal egter lonende resultate meebring. Beplan vooruit om voorsiening te maak vir wat nodig is met betrekking tot diere en infrastruktuur (of die vervanging daarvan). Doen vooraf deeglike finansiële beplanning om hierdie uitgawes te hanteer. Belê vroegtydig in welvaartgenererende uitgawes: genetika (goeie beeste), hanteringsinfrastruktuur, waterstelsels, en dergelike. Enige weidingbestuurbenadering moet in harmonie werk met die tipe bees wat gebruik word; daarom moet die keuse van die gepaste genetika van die begin af ’n prioriteit wees. Maak seker jy het vroegryp, goed aangepaste vee – hulle is die sleutel tot jou sukses. Aangepaste beeste vreet wel bos en presteer baie goed daarop. Probeer sover as moontlik om aangepaste bulle in jou onmiddellike omgewing te koop. Weens weidingdruk is ’n laer dragtigheidsyfer ’n gegewe, vergeleke met konvensionele boerderypraktyke. Hierdie laer dragtigheidsyfer word egter geneutraliseer deur hoër bestokking. Om ’n volhoubare beesboerdery te bedryf fokus op die kombinasie van faktore vir ’n ’produk’ wat optimale wins per ha genereer. Vermy slaggate soos om beste individuele gewig of prys per dier te probeer najaag. Benaderings VEERKRAGTIGHEID VAN DIE PLAAS Ekologiese en finansiële veerkragtigheid is tydens en ná die 2019-droogte bereik. Bestokking het sedert 2018 van 25 kg/ha tot 41 kg/ha toegeneem. GELDMAAK POTENSIAAL VAN DIE PLAAS ’n Gemiddelde kalfpersentasie van 62% is behaal sedert 2019. Die lewende gewig wat op die plaas geproduseer is, het toegeneem van 6 kg/ha tot 15 kg/ha sedert 2018. Die kalfpersentasie is laag, maar die Rösemanns meen dit word uitgebalanseer deur die verhoogde bestokking. KEUSE VAN DIER/ E Die basiese beginsel van beesseleksie word toegepas, is om daardie diere wat reproduseer terug te hou, ongeag van ras en voorkoms. Die meeste van die tyd bied hierdie diere die ’volle pakket’ met die beste liggaamskondisie wat spruit uit nie-selektiewe beweiding.

NLA - Veilings Besoek s web die Namibia Livestock Auctions web bladsy hier vir hul jongste veilingsnuus.

TUIS BEVINDINGE NAVORSING TERUGVOER GEVALLESTUDIES Sleutel resultate Plaasfeite Sleutel wenke Benaderings Plaasfeite BESKRYWING Oostelike Sandveld. ONDERNEMING Beesproduksie met bietjie wild. EIENDOMSGROOTTE 9764 hektaar. FUNKSIONELE KLASSIFIKASIE VAN AREA Matig aggressiewe bosverdigting; sanderige gronde; ryp. GEMIDDELDE JAARLIKSE REËNVAL EN VERANDERLIKHEID Oor die afgelope 55 jaar was die gemiddeld 365 mm; laagste was 147 mm; hoogste was 850 mm. HOOGTE: 1200 meter bo seespieël. BESIT OF HUUR Besit; voltydse bestuur. MOTIVERING VIR VERANDERING EN BENADERING Toe die Metzgers die plaas in 1995 oorgeneem het, het hulle met kleinvee by die opstal en beeste in groter kampe geboer. Met verloop van tyd het hulle egter opgemerk dat die dieregetalle afneem en grasproduksie elke jaar verminder. Iets moes gedoen word anders gaan hulle besigheid tot niet. HOOFINNOVASIE : Split ranch-benadering Voervoer vir diere: Die gemiddelde hoeveelheid beskikbare gras en bos in kilogram per hektaar is onderskeidelik 805 en 446 wat ’n totaal van 1 251 kg/ha voer aan die vee beskikbaar stel . Boomdigtheid: Die gemiddelde houtagtige boomdigtheid is 2 234 TE/ha (boomekwivalente per hektaar). Biodiversiteit: Die gras- en boskomponent bestaan uit onderskeidelik 15 en 11 meerjarige spesies. Die biodiversiteit-indeks van die plaas is ’n medium waarde (0,5) wat daarop dui dat ’n paar spesies die gras- en boskomponent wat op die plaas groei, begin oorheers. Sleutel resultate Die split ranch-benadering bied ’n goeie raamwerk. Deur by die reëls en breë beginsels te hou, is dit maklik om te bestuur en stresvry. Geen verliese weens roofdiere as gevolg van ’n konstante menslike teenwoordigheid en daaglikse beweging deur die kampe waar vee wei nie; kalwers word vroeg reeds hanteer om die reuk van mense oor te dra; donkies vergesel koeie in kalftyd. Produksie per hektaar was van 2011 tot 2022 tussen 7.5 en 8.3 kg/ha. Besettingskoers was 78% oor die tydperk van twaalf jaar met beperkte lekvoorsiening. Geen lek met ureum word gegee nie. Tydens die droogte in 2019 moes 40% van die kudde uitgeskot word en herstel tans goed ná die droogte. Die hulpbronbasis verbeter met die terugkeer van meerjarige plante en veerkragtigheid het toegeneem. Beperkte verliese weens giftige plante; minimale bosluisbeheer word vereis as gevolg van lang rusperiodes. Geen groot infrastruktuurkoste word vereis nie en ander koste bly dieselfde. Sommige besparings is moontlik as gevolg van laer lek- en bosluisbeheerkoste. Plaas Molly Mario en Karin Metzger bedryf die afgelope 11 jaar ’n suksesvolle beesboerdery met behulp van die split ranch-benadering. Sleutel wenke Die split ranch-benadering is ’n goeie benadering. Dit maak voorsiening vir die vereenvoudiging van bestuur. Hoewel dit ook geskik is vir deeltydse boere, glo ons dat die benadering vereis dat jy teenwoordig moet wees. Kry kundige advies wanneer jy begin. Dit is duur maar die moeite werd. Begin as ’n naweekboer met ’n bykomende bron van inkomste totdat jy jou kudde gebou het en die boerdery gevestig het, beweeg dan na voltydse bestuur. Alternatiewelik kan jy ’n plaas huur om veegetalle op te bou, en dan ’n plaas koop. Neem goeie, betroubare personeel in diens en ondersteun hulle goed. Die beeswagters moet ervare en toegewyd wees; jy moet hulle egter ook motiveer, toesig hou en ondersteun. Daar moet presiese en ferm roetines wees waarby almal hou, op ’n daaglikse, weeklikse en maandelikse basis. Die split ranch-benadering is maklik, maar dit beteken nie dat jy by die huis kan sit nie – jy moet steeds weet wat aangaan en beheer oor die plaas uitoefen. Dit is baie belangrik om tussen jou beeste te beweeg, om ’n teenwoordigheid in die kampe te hê, om die grense om te ry en bewegings na te gaan, om die beeste ten minste een keer per maand te tel, en om dié wat vermis word, op te spoor. Teenwoordigheid skrik roofdiere af! Die split ranch-benadering bied ’n goeie raamwerk, maar jy moet by die reëls en breë beginsels hou. As jy wysigings aanbring, moet dit op ’n weldeurdagte, gestruktureerde manier gedoen word en nie uit paniek nie. Wildgetalle moet laag gehou word om herstel moontlik te maak. Wanneer jy begin, moenie te streng selekteer nie. Hou koeie om sodoende die getalle op te stoot en die kontantvloei aan te help. Later kan ’n mens strenger selekteer. Benaderings RESILIENCE VAN DIE PLAAS Ekologiese en finansiële veerkragtigheid tydens en ná die 2019-droogte. Die bestokking is regdeur die droogte in 2019 op 36 kg/ha gehandhaaf. GELDMAAK POTENSIAAL VAN DIE PLAAS ’n Gemiddeld van 80% kalfpersentasie van 2020 tot op datum. Die gemiddelde lewende gewig wat sedert 2019 op die plaas geproduseer is, was 12,4 kg/ha. Albei hierdie faktore dui op ’n gesonde, lewensvatbare besigheid. KEUSE VAN DIER/E Seleksie is vir vroegryp diere met hoë vrugbaarheidsyfers wat geskik is vir die plaas se toestande. Alle geselekteerde teelbulle moet mediumraam, vroegryp diere wees wat vinnig gewig optel en kondisie behou in die droë seisoen. Dekseisoene is aangepas volgens beskikbare hoë kwaliteitweiding van Maart tot Mei en van Oktober tot Desember. Kalfseisoene is van Desember tot Februarie en weer Junie tot September.

Handleidings Handleidings vir opkomende boere Grootvee Bestuur LAAI DIE HANDLEIDINGAF Handleidings vir opkomende boere Kleinvee Bestuur LAAI DIE HANDLEIDINGAF Handleidings vir opkomende boere Weidingsbestuur LAAI DIE HANDLEIDINGAF Handleidings vir opkomende boere Boerdery Finansies Laai DIE HANDLEIDING AF Handleidings vir opkomende boere Rangeland Bestuur Laai DIE HANDLEIDING AF Handleidings vir opkomende boere Grootveebestuur Laai DIE HANDLEIDING AF Handleidings vir opkomende boere Kleinveebestuur Laai DIE HANDLEIDING AF Handleidings vir opkomende boere Dieregesondheid Laai DIE HANDLEIDING AF Handleidings vir opkomende boere Meganika Laai DIE HANDLEIDING AF Handleidings vir opkomende boere Gewasproduksie Laai DIE HANDLEIDING AF Handleidings vir opkomende boere Arbeidsbestuur Laai DIE HANDLEIDING AF