TUIS BEVINDINGE NAVORSING TERUGVOER GEVALLESTUDIES Sleutel resultate Plaasfeite Sleutel wenke Benaderings Plaasfeite BESKRYWING Sentraal Doringveld. ONDERNEMING Koei-kalf-os produksie met periodieke spekulasie koop. EIENDOMSGROOTTE 9822 hektaar FUNKSIONELE KLASSIFIKASIE VAN AREA Min aggressiewe bosindringing; medium reënval. GEMIDDELDE JAARLIKSE REËNVAL EN VERANDERLIKHEID Gemiddeld (sedert 1989): 320 mm; laagste in 2019 was 160 mm; hoogste was 734 mm HOOGTE 1500 meter bo seespieël. BESIT OF HUUR Besit; voltydse bestuur. MOTIVERING VIR VERANDERING EN BENADERING Die plaas was uiters verbos en oorlewing was gekoppel aan die doeltreffende beheer van bosverdigting. Om niks te doen nie, sou bankrotskap beteken. HOOFINNOVASIE Lugbespuiting van bosdoders in 1986; jaarlikse chemiese nasorg met matige bestokking; vier-kamp benadering met ligte bestokking; om die voldoende herstel van beide bos- en grasplante te verseker. Sommige dele van die plaas is bebos gelaat (links). Die gebiede waar bos uitgedun is, toon ’n tienvoudige toename in voerproduksie en beter biodiversiteit (regs) Voervoer vir diere: Die gemiddelde hoeveelheid beskikbare gras en bos in kilogram per hektaar is onderskeidelik 1 350 en 217 wat ’n totaal van 1 900 kg/ha voer vir die vee beskikbaar stel. Boomdigtheid: Die gemiddelde houtagtige boomdigtheid is 1 202 TE/ha (boomekwivalente per hektaar). Biodiversiteit: Die gras- en boskomponent bestaan uit onderskeidelik 16 en 9 spesies. Die biodiversiteit-indeks van die plaas is ’n hoë waarde (0,7) wat dui op min dominansie oor grasse en bosse wat op die plaas groei. Sleutel resultate Verhoog die volhoubare bestokking met 60% van 667 tot meer as 1 060 beeste. Die begin bestokking was 25 kg lewende gewig/ha. Dit het ses jaar geneem om produksie van 40 kg/ha te behaal en 15 jaar om 45 kg/ha te bereik. Anders as in vorige droogtes, kon die plaas in die 2019-droogte die hele kernkudde dra teen 29 kg/ha. In hierdie tyd moes baie ander boere alles verkoop. Die diversiteit van plante het toegeneem en die diere benut die smaaklike bosse, kruide en peulgewasse wat goeie diereprestasie en finansiële opbrengste tot gevolg het. Die plaas is nou ’n aangename, lae stres-onderneming met stabiele en gesonde personeelverhoudings. Minimale aanvullings (melasse, ureum en fosfaat) word verskaf slegs wanneer nodig, wat geweldig op koste bespaar. Jaarlikse begrotings word bereken vir deurlopende selektiewe handuitdunning van bos, veral in die kalkgebiede. Plaas Agagia Hendrik Botha se visie in 1986 was om bosindringing aan te spreek terwyl hy fokus op goeie weiveld en veebestuur, en om sy drakrag te verhoog na meer as 40 kg/ha en produksie te verhoog na 18 kg/ ha. Die verwesenliking van hierdie langtermynvisie het noukeurige beplanning, ywer en deurlopende harde werk geverg. Sleutel wenke Sou jy ’n erg beboste plaas hê, of een koop, stel dan ’n volledige plan op wat kontantvloei en uitgawes insluit. Begin met ontbossing, maar maak ook seker dat die plaas bestok is om voordeel te trek uit die hergroei in die volgende seisoen. Hou altyd een jaar se voer beskikbaar vir jou kernkudde. Hoe droër jou plaas, hoe meer buigsaamheid word vereis. Vir ’n koeikalfstelsel moet die koeie 80% van jou kudde uitmaak. Vir ’n koei- en osstelsel moet die koeie 66% van die kudde uitmaak. As dit korrek gedoen word, is spekulasieaankope en verkoop die mees buigsame benadering. Pas die benadering vir lewendehawewinsgewendheid (8-4-2-1) toe om jou sukses te verseker. Koop ’n bul uit jou area wat vroulike diere met hoë melkwaardes teel. Bestok konserwatief. Probeer om 50% van die beraamde bestokking aan te hou, gebaseer op voerbeskikbaarheid elke jaar. Pas dieregetalle vinnig aan wanneer die seisoen dit vereis. Verminder die dieregetalle en hou hulle tydens die droë seisoen in goeie kondisie Maak seker dat jou diere kondisie behou wanneer hulle moet. Beplan om in aanvullings te belê wanneer nodig. Onthou, wanneer jy kan sien dat diere kondisie verloor het, het hulle reeds 70 kg verloor. Dit is duur om dit te herwin. .As die jaar nie goed is nie, neem die besluit om vroegtydig diere uit te skot. Beplan vooruit en, bowenal, moenie paniekerig raak nie! ’n Plan moet in plek wees en aangepas word soos nodig. Mik na resultate waar jou inkomste 2.2 keer meer is as jou uitgawes. Beperk jou uitgawes om fondse beskikbaar te stel vir welvaartskeppende projekte. Koop byvoorbeeld ’n Mahindra in plaas van ’n Land Cruiser en bestee die balans daaraan om meer welvaart te genereer deur speenkalwers aan te koop in jare van oortollige voer om hulle vet te maak en te verkoop. Benaderings VEERKRAGTIGHEID VAN DIE PLAAS Ekologiese en finansiële veerkragtigheid tydens en ná die 2019-droogte. Geen uitskot van die kernbeeskudde was nodig nie en 34 kg/ha bestokking is deur die droogte gehandhaaf wat tot 41 kg/ha in 2022 herstel het. GELDMAAK POTENSIAAL VAN DIE PLAAS Die gemiddelde kalfpersentasie oor die afgelope 10 jaar was bo 90%, met speenpersentasie 5% laer. Die gemiddelde lewende gewig wat tydens die 34 jaar op die plaas geproduseer is, was 16,5 kg/ha. Albei hierdie faktore dui op ’n gesonde, lewensvatbare besigheid. KEUSE VAN DIER/E Met die plaas se verbeterde hulpbronbasis is dit moontlik om diere met ’n swaarder raam aan te hou. Hendrik beoog om kalwers te speen wat 50% van die koeie se gewig weeg. As ’n mens dit kan bereik, het ’n mens goed aangepaste diere op jou plaas.

Oor die AEA Oor Affiliasies Dienste Oor die AEA Die Landbouwerkgewersvereniging (AEA) is 'n geaffilieerde van die Namibië Landbou-unie (NLU) en handel bloot oor arbeidsverwante kwessies van die landbousektor. Die AEA is amptelik geregistreer as 'n werkgewersorganisasie by die Ministerie van Arbeid en dien geouditeerde finansiële jaarstate in. Die Vereniging se sake word by die hoofkantoor van die NLU in Windhoek bedryf. Die AEA handel oor Menslike Hulpbronbestuur vir kommersiële landbou op internasionale, nasionale, streeks- en Boereverenigingsvlakke. Die AEA onderneem loonopnames op 'n tweejaarlikse basis en verskaf loonverslae met data vir besluitneming op alle vlakke. Die organisasie het 'n MIV/VIGS-beleid vir die kommersiële landbousektor ontwikkel en handleidings vir die praktiese implementering van die beleid is aan die bedryf beskikbaar. Die AEA is aktief betrokke by die interpretasie van die Arbeidswet en die toestel in die landbousektor. Die AEA ondersteun inisiatiewe van ander organisasies om toegang tot gesondheidsorg vir plaaswerkers sowel as onderwys oor die voorkoming van MIV/VIGS te bevorder. About the AEA Affiliasies As 'n geaffilieerde van die Namibië Werkgewersfederasie (NEF) is die AEA verteenwoordig in die Arbeidsadviesraad (LAC), die Maatskaplike Sekerheidskommissie (SSC) en die Namibië Opleidingsowerheid (NTA). Verteenwoordiging op forums en komitees: Die AEA is 'n stigterslid van die Namibië Landbou-arbeidsforum (NALF) wat konstruktief omgaan met arbeidsverwante landboukwessies, soos minimum lone en ander diensvoorwaardes. Ander vennote op hierdie forum is die Ministerie van Arbeid, die NNFU, NECFU en NAFWU. Die AEA het verteenwoordiging op 'n komitee onder leiding van die Ministerie van Arbeid en Maatskaplike Welsyn en die ILO oor die voorkoming van Kinderarbeid in Namibië. AEA Affiliations Dienste Die AEA is verantwoordelik vir die bevordering van gesonde arbeidsverhoudinge in die landbousektor en verskaf arbeidsadvies aan sy lede deur middel van telefoniese- of e-poskorrespondensie sowel as die weeklikse NLU-nuusbriewe. Die AEA ondersteun landbouwerkgewers deur arbeidsbestuursdokumentasie te verskaf, soos pro-forma dienskontrakte, loonoorbetalingsadvies, riglyne vir dissiplinêre prosedures, bywoningsregisters, SSC-vorms en sertifikate om die lang diens van werknemers te erken, ens. Die AEA versamel belangrike inligting rakende arbeid in die landbousektor en versprei dit aan sy lede. AEA Services

Boereverenigings STREEKS LANDBOU-UNES Suid-Wes Windhoek Karasburg Okahandja Keetmanshoop Otjiwarongo Mariental Outjo Gobabis GTO: Grootfontein/ Tsumeb/Otavi Suid-Wes Karasburg RU 1 & 2 Keetmanshoop Mariental RU 3 & 4 RU 5 & 6 Gobabis Windhoek Okahandja Otjiwarongo RU 7 & 8 Outjo GTO RU 9 & 10

AgriOutlook-kongres 2022 Kom sluit by ons aan vir die langverwagte Landbouvooruitsigte-konferensie wat vir Woensdag, 5 Oktober, by die Safari Hotel, Windhoek geskeduleer is. Registrasie 7h00, begin 08h00 Registrasiefooi N$300.00 Kom sluit by ons aan vir die langverwagte Landbouvooruitsigte-konferensie wat vir Woensdag, 5 Oktober, by die Safari Hotel, Windhoek geskeduleer is. Registrasie 7h00, begin 08h00 Registrasiefooi N$300.00 Farmers Association* Choose one First name* Last name* Which Regional Congress will you be attending? Otjiwarongo: 05 October 2026 Mariental: 07 October 2026 Windhoek: 09 October 2026 Phone* Email* Submit

TUIS BEVINDINGE NAVORSING TERUGVOER GEVALLESTUDIES Sleutel resultate Plaasfeite Sleutel wenke Benaderings Plaas Venus BESKRYWING Noordelike Doringveld. ONDERNEMING Geenbewerking mielieproduksie sedert 2009; dekgewasse om die grond te bou; sowel as veeproduksie sedert 2019. EIENDOMSGROOTTE 1794 hektaar FUNKSIONELE KLASSIFIKASIE VAN AREA Baie aggressiewe bosgroei; hoë potensiaal grond; hoë reënval. GEMIDDELDE JAARLIKSE REËNVAL EN VERANDERLIKHEID Oor die afgelope 10 jaar gemiddeld van 511 mm; laagste was 183 mm; hoogste was 886 mm. VERHOOGING 1 495 meter bo seespieël BESIT OF HUUR Besit; voltydse bestuur MOTIVERING VIR VERANDERING EN BENADERING Klaas het in 2003 as stokperdjie op 200 ha begin boer. Nadat hy besluit het dat daar ’n beter manier moet wees, het hy in 2009 met geenbewerking begin. Die ineenstorting van die konstruksiebedryf wat sy hoofbron van inkomste was, het hom gedryf om meer grond te koop. Dwarsdeur die droogte in 2019 het hy dekgewasse geplant, en in hierdie tyd het hy die werklike potensiaal gesien van wat bereik kan word. HOOFINNOVASIE Verbou mielies deur die geenbewerkingmetode (13 jaar) en gebruik dekgewasse (4 jaar) om grond te verbeter en veeproduksie te verhoog. Dit is moeilik om visueel te onderskei tussen geenbewerking en dekgewasverbouing en die konvensionele praktyke. Ná 13 jaar van geenbewerking en vier jaar van dekgewasverbouing, het die grondkoolstof met 35% toegeneem, vergeleke met naburige plase onder konvensionele bestuur. Sleutel resultate Ná vyf jaar van geenbewerking het die struktuur en waterhouvermoë van die plaas se grond verbeter wat dit meer droogtebestand gemaak het. Ná 13 jaar van geenbewerking en vier jaar van dekgewasverbouing, het die grondkoolstof met 35% toegeneem, vergeleke met naburige plase onder konvensionele bestuur. Mielie-opbrengste het in 2022 (swak reënvaljaar) verdubbel in vergelyking met konvensionele buurplase. In 2020 is 60 hektaar dekgewasse aangeplant en 212 speenkalwers met ’n gemiddelde gewig van 105 kg is aangekoop. Die speenkalwers het vier maande op die dekgewasse en 2 maande op die mieliestoppels gewei. Teen 20 Julie 2020 het die gemiddelde gewig tot 187 kg toegeneem wat ’n gewigstoename van 70% in ses maande verteenwoordig. In droë jare kan die groot finansiële verliese wat deur mislukte oeste teweeg gebring word, gedeeltelik verreken word deur geenbewerking en dekgewasse waarop vee wei. In nat jare is die mielie-opbrengste soortgelyk aan konvensionele buurplase, maar die verhoogde kilogramme uit vee lei tot hoër winste Hoewel graanproduksie min of meer dieselfde gebly het, het die opbrengs in droër jare verbeter en die veegetalle verdriedubbel wat verbeterde winsgewendheid tot gevolg het. Ná die eerste jaar van dekgewasse het die mielielande minder siektes gehad. Aangesien bespuiting vir swam- of insekbesmetting nie nodig was nie, is sekere besparings op koste behaal en is die grond die skadelike effekte van hierdie bespuitings gespaar. Biodiversiteit in die lande neem toe en die hele plaas is meer volhoubaar Aangesien die grond vir die grootste deel van die jaar bedek is, bly die vog en gevolglik die groen plante baie langer staan in die lande Die verhoogde produksie en winsgewendheid kan nou vir hul twee seuns ’n toekoms op die plaas bied. Plaas Agagia Klaas Malan sê grond is nie net vuil nie. Grond is die tuiste van miljoene mikro-organismes wat vir jou wil werk – om jou 'n meer suksesvolle boer te maak. Maar jy moet ophou om hul huis (grondstruktuur) af te breek, anders gaan jy moeilikheid as boer in die gesig staar. Om oor te skakel na geenbewerking en dekverbouing het groot potensiaal om die grond, gesinne en gemeenskappe te laat herleef, maar die oorgang moet op 'n noukeurig beplande manier gedoen word. Sleutel wenke Die hoofbeginsel van sukses is om ’n praktiese begrip te verkry van die beginsels en praktyke wat geskik is vir jou toestande. Om dit te bereik, moet jy jou eie navorsing doen, raad van ander kry en klein proewe van nuwe benaderings doen om te sien of dit werk. Noukeurige beplanning, finansiële hulpbronne en dissipline word vereis om enige benadering behoorlik toe te pas Dit is belangrik om met goeie vee-genetika wat goeie markwaarde het, te werk. As jou volhoubare bestokking toeneem en jy het goeie diereprestasie en goeie dierevrugbaarheid, dan is jy in die wedloop om jou wins per ha mettertyd te verhoog. JJy moet belê waar en wanneer dit nodig is. Byvoorbeeld, in kunsmis (al vul jy met mis aan), en in lek vir diere. As jy die grondgehalte opbou, sal jy minder afhanklik word van hierdie insette. Dit is egter steeds belangrik om elke jaar te doen wat nodig is om jou wins hoog te hou. Eerstens moet jy die meerjarige onkruide onder beheer kry (besluit op ’n deeglike onkruidbeheerplan), dan daarop fokus om grondgesondheid te herstel. D.w.s. korrekte pH, goeie voedingstofstatus, minder verdigtingslae, en laastens, gebruik presisieboerdery (satellietnavigasie). Jy moet die hoeveelheid tyd verminder wat jy op die land met toerusting bestee en die volgende beginsels toepas: • Beweeg na minimumbewerking/beperkte versteuring van die grond. • Integreer vee en wisselbou met dekgewasse. • Behou lewende wortels in die grond vir so lank as moontlik in die jaar. • Gebruik die minste skadelike chemikalieë op die land. • Bou grondkoolstof en gesonde grond Die beginsels vir veeproduksie in die veld in die droë seisoen sluit in: • Gebruik goeie genetika met ’n goeie markwaarde. • Dun die mees aggressiewe indringerbosse uit om die gras-, kruide en biodiversiteit te verhoog, maar behou die smaaklike breëblaar struike en bosse aangesien dit goeie kwaliteitvoer vir die vee verskaf • Gebruik hoëdigtheid, selektiewe beweidingmetodes om veldverbetering te verseker terwyl goeie diereprestasie en vrugbaarheid behaal word. • Verseker voldoende rus en herstel in die groeiseisoen. Benaderings VEERKRAG VAN DIE PLAAS In 2022, met slegs 400 mm reënval, het die geenbewerking en dekgewasse ’n verdubbeling in mielieproduksie opgelewer (3.1 ton per ha in vergelyking met 1.6 ton per ha in die gebied). Die beesgetalle het van 100 GVE sonder dekgewasse in 2018 tot 700 GVE met 155 ha dekgewasse in 2022 toegeneem. KEUSE VAN DIER/S Vee met goeie genetika word gebruik om die potensiaal van die dekgewasse wat voorsien word, te verwesenlik. Die bedoeling is om die kudde met 300 koeie te sluit en om 240 kalwers per jaar te speen, om 120 osse per jaar te slag deur alle verse as speenkalwers te verkoop, en om alle tollies te hou om as osse op 36 maande te verkoop.

Suiwelprodusentevereniging (DPA) Oor Bestuur Die Suiwelprodusentevereniging is by die Namibië Landbou-unie geaffilieer. Visie van die DPA Om 'n suiwelbedryf te skep wat die bekostigbare, voorkeurkeuse van voeding verskaf wat vir almal toeganklik is, en sodoende die lewensgehalte van elke Namibiese burger te verbeter. Missie van die DPA Om die verbruik van natuurlike Namibiese suiwelprodukte van hoë gehalte te verhoog deur mededingend verbruikersvereistes te skep en te bevredig, en deur billike deelname aan 'n bemagtigende regulatoriese omgewing. Alhoewel dit tans 'n relatief klein bedryf is, word die suiwelsektor van Namibië deur die Ministerie van Handel en Nywerheid van Namibië sowel as die Ministerie van Landbou, Water en Bosbou van strategiese belang vir voedselselfvoorsiening beskou. Ongeveer 80% van alle suiwelprodusente in Namibië is lede van die Suiwelprodusentevereniging en dra by tot sy finansies deur vrywillige heffings betaal per liter melk wat aan Namibia Dairies verkoop word. Die suiwelbedryf streef daarna om voortdurend die beste kwaliteit produk aan die verbruiker te verskaf en produkbewustheid te verbeter. About the DPA Bestuur van die DPA DPA Management

TUIS BEVINDINGE NAVORSING TERUGVOER GEVALLESTUDIES Gee vir ons jou terugvoer Ons sal graag wil hoor wat jy dink Eerste naam Van E-pos Beoordeel ons dienste Arm Regverdig Goed Baie goed Uitstekend Na watter inhoud verwys jy? Jou gedagtes? Stuur terugvoering Dankie dat jy jou terugvoer met ons deel!

TUIS BEVINDINGE NAVORSING TERUGVOER GEVALLESTUDIES Lesse Geleer Maatstawwe 1. Beoordeel die potensiaal van wat jy het op 'n metodiese wyse. Evalueer die potensiaal van jou grond en ken verskillende ondernemings aan die verskillende grondpotensiaal toe. Maak mettertyd seker dat die potensiaal van jou boerdery op ’n winsgewende wyse verwesenlik word. 2. Beplan jou regeneratiewe weiding noukeurig Kies ’n regeneratiewe beweidingsbenadering wat jou pas. Maak seker dat jou keuse gepas is vir die hoeveelheid tyd wat jy beskikbaar het om aan weiveldbestuur te bestee en dat dit die erns van die roofdierprobleme op jou plaas in ag neem. Daar is 'n aantal weidingspraktyke wat met jou bestaande infrastruktuur sal werk; noukeurige beplanning en implementering word egter vereis. Dit is dus wys om te oorweeg om in 'n kundige te belê, iemand wat die benadering ken, om jou te help om reg te begin. Verandering kan duur wees as dit nie noukeurig beplan en ingefaseer word nie. 3. Identifiseer noodsaaklike intervensies vroegtydig Jy moet verstaan of enige groot ingrypings soos bosbeheer en die hou van water op jou grond nodig is en of dit winsgewend is, en of die verandering van jou weidingsbenadering (bv. die kombinasie van kuddes) voldoende is. 4. Fokus eers op jou beste kampe en dra dan oor wat werk Sodra jy ’n benadering gekies het, moenie jou hele plaas met beperkte veegetalle probeer bestuur nie. Begin altyd jou bestuursbenadering met jou beste kampe (dit wil sê dié wat die beste diereprestasie teen die laagste koste sal lewer), en hanteer dan die ander kampe op 'n later stadium, wanneer jy genoeg vee het. Daar is baie wat gedoen kan word wat nie geld kos nie: doen wat jy nou kan, met wat jy het. 5. Diereprestasie eerste Onthou altyd: Wanneer die diere in 'n kamp aanwesig is, moet die fokus op diereprestasie wees; wanneer die diere uit 'n kamp is, moet die fokus op die rus/herstel van die kamp wees. As jou wildgetalle hoog is en oor die hele plaas versprei is, sal jou veldbestuurspogings nie slaag nie. As wild nie jou hoofinkomstebron is nie, sal jy hul getalle moet verminder. 6. Moenie meer bos sny as wat nodig is nie As jy vasgestel het dat bosbeheer nodig is, is dit noodsaaklik dat jy dit elke jaar net op soveel bosse toedien as wat jy vee het om die ekstra gras- en struikgroei doeltreffend te benut. Jou keuse van metode sal bepaal word deur die erns van ryp (wat nagroei beheer) en die aggressiwiteit van die boshergroei in jou area. 7. Biodiversiteit verhoog jou produksie Evalueer jou plaas om vas te stel hoeveel bosse en gras nou beskikbaar is en hoeveel beskikbaar sal wees na bosuitdunning vir die diere. Dit sal bepaal of jy 'n kombinasie van diere (blaaiers en vreters) moet oorweeg wat soveel moontlik vlakke van die beskikbare voer benut. Beplan vir die voldoende aantal vee om hierdie ekstra groei gestimuleer te hou. Hierdie stapeling verhoog jou veesyfer en produksie per hektaar en verseker dat die bos doeltreffend benut word, wat beteken jy maak geld daaruit. Dit is noodsaaklik om daarop te let dat namate biodiversiteit toeneem, jou produksie en kwaliteit van voer ook sal toeneem. As sodanig wil jy nie 'n monostand van gras hê nie. 'n Monostand van gras sal jou weerstand teen droogte verminder. 8. Kies die regte diere vir jou streek Jou keuse van weidingsbenadering en die beskikbare bos en gras (of wat jy verwag om beskikbaar te wees ná bosbeheer) sal jou in staat stel om die tipe diere te kies wat die beste geskik is vir die plaas se toestande. Alle gekose dieretipes moet lae insette wees, vroeg ryp wees en aangepas wees vir jou beskikbare voer. Gebruik lae onderhoud bulle wat kalwers gee wat teen 50% van die koeie se gewig gespeen word. Kies diere op grond van ekonomiese kriteria. Onthou, kleiner koeie kan 'n toename in die veepersentasie per hektaar verskaf. 9. Hou by wat werk Koop diere wat op 'n soortgelyke manier as joune bestuur is, van so na as moontlik aan jou area aangesien hulle die vinnigste by jou toestande sal aanpas. Die beste aangepaste diere is dié wat op jou plaas gebore is. Wanneer jy genoeg koeie het (200 of meer), kan jy dit oorweeg om jou kudde te sluit. 10. Kyk gereeld by jou diere Kontroleer elke dag dat die diere vol is en dat hul mis 'n gesonde voorkoms het. Dit verseker goeie diereprestasie en goeie vrugbaarheid. As jou weidingsbenadering jou veesyfer verbeter en jy behaal goeie diereprestasie teen 'n lae koste, dan sal jou produksie en wins per hektaar mettertyd toeneem. 11. Moenie dinge te vinnig verander nie Wees versigtig om nie die veesyfer te ver op die huidige toestand van die veld te verhoog nie. Soos die veekoers toeneem, neem produksie ook toe, maar teen 'n stadiger tempo. As jy die veesyfer te ver verhoog, daal jou produksie per hektaar en jou koste styg, want jy het meer diere. In hierdie scenario sal jy geld verloor deur 'n hoër voorraadkoers te hê. Jy moet streef na die optimum voorraadsyfer wat geskik is vir jou huidige hulpbronbasis, waar produksie per hektaar gemaksimeer word. Goeie produksie moet altyd van die veld wees (en wanneer nodig met lek ondersteun); dit kan nie deur aanvulling verkry word nie. Moenie hoë veeaanvalle najaag as jy nie goeie produksie uit die veld kry nie. 12. Beplan vir potensiële rampe Beplan vir droogtebestandheid – om weer te begin na elke droogte is nie volhoubaar nie. Die bou van jou grond deur middel van ’n regeneratiewe weidingsplan is die belangrikste manier om weerstand teen droogte te bou. Hou altyd 'n droogte-reserwe van een of twee jaar se waarde, afhangend van jou toestande. Kies ’n produksiestelsel wat by jou toestande pas. In 'n osproduksiestelsel is die koeikudde 40% van die totaal; en in 'n koei-kalf-operasie is die koeikudde 66% van die kudde, wat moeiliker is om te verkoop in 'n droogte. 13. Haal voorraad vroeg af Belangriker nog, wanneer jy 'n voertekort bepaal, moet jy vroegtydig afvoer (of nie spekulasiediere inkoop nie) sodat jou kernkudde na die volgende reënvalperiode deurgevoer kan word. 14. Beplan, Doen, Kontroleer, Reageer Wees op die land en let op wat gebeur met betrekking tot beplande of onbeplande gebeure. Evalueer die resultate. As positiewe resultate waargeneem word, toets hierdie aksie op 'n groter deel van die plaas en besluit wat om te doen. Wees so gereeld as moontlik saam met jou diere op die land, sodat jy weet wat aangaan en, waar nodig, daarvolgens aanpas. 15. Teken op en deel wat jy by ander leer en leer Hou aan om van jou plaas te leer sowel as van wat ander doen. Bly op hoogte van hierdie vinnig bewegende, boer-gedrewe herlewingsproses. Hoe om jou produksie en doeltreffendheid te bepaal Wat is die '20% wat die 80% verskil maak' om winsgewendheid van veeproduksie te optimaliseer? As boere, wat is die sleutelhefbome wat ons kan gebruik om die grootste impak op wins te maak? Dit is belangrik om te weet hoe om jou sukses in veeproduksie te bepaal. Wins word gegenereer deur inkomste te optimaliseer terwyl uitgawes onder beheer gehou word. Die hefbome van inkomste in veeproduksie is drieledig: Hefboom 1 Veesyfer/ha = Die totale lewende gewig van die kudde (gemiddeld deur die jaar) gedeel deur die totale hektaar van die land. Produksie/ha = massa van die veekudde aan die einde van die jaar – massa van die veekudde aan die begin van die jaar – kilogram lewende gewig gekoop vir die jaar + kilogram lewende gewig verkoop vir die jaar Hefboom 2 Produksie %= kilogram lewende gewig/ha geproduseer as 'n persentasie van veehoeveelheid/ha. Produksiedoeltreffendheid word meestal beïnvloed deur vrugbaarheid van die kudde (% kalwers en lammers gespeen as % van koeie en ooie gepaar); die kuddesamestelling; en die kilogramgroei van die diere per jaar. Maatstafsyfers verskil met verskillende produksiestelsels (dws speenkalfproduksie, ±32%; koei-osproduksie, ±37%; en uitgroei van speenkalwers na osse, ±45%), en die produksie-effi _cc781905-5cde- 3194-bb3b-136bad5cf58d_ die vermoë van skape is hoër as beeste. Inkomste/ha = Veehoeveelheid/ha (1) X produksiedoeltreffendheid (2) X Prys/kg (3) Die kuns om vee-inkomste te optimaliseer is om 'n balans te vind tussen die maksimalisering van 'n volhoubare veepersentasie per hektaar, terwyl verseker word dat produksiedoeltreffendheid op optimale vlakke gehou word (aanpas voortdurend volgens die beskikbare hulpbronne op die plaas). Kilogram lewende gewig geproduseer per hektaar: Om die te bereken jaarlikse opbrengs op die plaas, slegs drie syfer word een keer per jaar vereis. i. Wat is die massa van die veekudde aan die einde van die produksiejaar? (normaalweg aan die einde van die finansiële jaar) ii. Wat is die totale kilogram lewende gewig wat in die jaar vanaf die plaas verkoop is? iii. Wat is die totale kilogram lewende gewig wat gekoop of op die plaas aangekom het? Hefboom 3 Prys/kg Aangesien produsente prysnemers in die mark is, het hulle min invloed op die markprys. Die besluit oor wanneer om in die jaar te bemark en watter tipe produkte bemark word, kan egter 'n invloed hê op die maksimering van die prys wat per kilogram lewende gewig gerealiseer word. Om uitgawes onder beheer te hou, dui die meeste van die gevallestudies daarop dat die vroulike kudde vroeë rypwording met vroeë vetneerlegging, en aangepas by die bestuurstelsel, weiveldtoestand en voerkwaliteit op die plaas. ’n Aangepaste kudde vereis minimum bykomende insette en minder bykomende lek vir die handhawing van liggaamskondisie. Seleksie vir die genetiese vermoë om vroeg vet op te tel en die vermoë om vinnig liggaamskondisie na speen te herstel, moet geprioritiseer word. Die Liggaamstoestandtelling is medium oorerflik (±30%) en genetiese vordering kan behaal word. 'n Voorbeeld van hoe om produksie per hektaar en produksiedoeltreffendheid te bereken

Arbeid Aflaaie Die AEA Arbeidsdokumentasie-bladsy bestaan uit dokumente en skakels eksklusief aan NLU-lede. Om 'n lid van die NLU te word besoek ons lidmaatskapbladhier . Plaaswerker Projek Hierdie bladsy bestaan uit praktiese gidse rakende plaaswerkerbehuisingsdokumente wat afgelaai kan word. Arbeidsdokumentasie Laai jou arbeidsdokumentasieversoek hier af. Daar is ook 'n vorm vir nie-NLU-lede. Arbeidspublikasies Noodsaaklike arbeidspublikasies insluitend die Arbeidswet en die AEA Loonopnames. Annual Wage Survey 2025/2026 Biannually, the Agricultural Employers' Association conducts a wage survey within the agricultural sector.

Visitors can access videos created by the NAU projects in support of the agricultural community. NAU-projekte Droogteondersteuning vir ons boere Episode 19 Vandag vertel Piet Gouws ons van die ondersteunende rol wat ‘n boervrou en hulle familie speel. Episode 18 Vandag gesels ons met Danie de Lange en Chris Smit oor alternatiewe ruvoerbronne, spesifiek vir kleinveeboere. Episode 17 Vandag deel Egbert Hoff sy insigte oor die huidige droogte. Neem asseblief kennis dat hierdie video in Duits is, maar Engelse onderskrifte is bygevoeg. Episode 16 Vandag deel dr. Louis du Pisani advies oor hoe om finansies te bestuur tydens ’n droogte. Ouer episodes is beskikbaar op ons YouTube kanaal.

KONTAK Dankie vir jou belangstelling in die NLU. Om ons te kontak, kontak ons asseblief via: Indien Dankie dat jy ons gekontak het by [email protected] . Adres AgriHuis Cnr Robert Mugabe & Sinclair Streets Windhoek NAMIBIË [email protected] Tel +264 61 237 838

ARBEID (AEA) Die NLU Arbeid (AEA)-bladsy hou jou op hoogte van die verskillende landbou- en algemene arbeidsverwante kwessies. Hierdie afdeling is eksklusief slegs vir NLU-lede. Om 'n lid te word, besoek asseblief ons ledeblad hier . OOR BESTUUR AFLAAI REPORTS