Pluimveeprodusentevereniging (PPA) Oor Bestuur Aflaaie Die Pluimveeprodusentevereniging is by die Namibië Landbou-unie geaffilieer. Doel van die PPA Die doel van hierdie Vereniging is om: Beskerm en bevorder die belange van die produsente. Bevorder samewerking tussen produsente. Oefen doeltreffende produksie en ordelike bemarking van relevante produkte uit en beding voordele vir die produsente. Streef daarna om die beste moontlike verband tussen die produsente, verwerkers en die promotors van die produkte te bewerkstellig. Om die gekoördineerde sienings van die bedryf aan die owerhede oor te dra en om met die owerhede saam te werk om oplossings vir probleme te beding. Om met alle nasionale en internasionale belanghebbendes te kommunikeer om die kommoditeit te bevoordeel. Poultry - About Bestuur van die PPA Poultry - Management Aflaaie Belangrike dokumente Braaikuikenproduksie-opleiding PPA-inligtingsdag - 17 Maart 2021 Pluimveeprodusentevereniging Inligtingsdag - 17 Maart 2021 Agribank - Pluimveelenings Wet op Dieregesondheid No1 van 2011 Pluimveeprodusente-ledevergadering - 15 Maart 2018 Hoe om 'n klein pluimveeboerdery te begin - Hannes Koekemoer Voëlgriep - Dr Sean Wisdom Bereik onafhanklikheid - James Roux Voorsittersverslag - Rene Werner Poultry - Downloads

With NAU News we keep you updated with the latest information. This includes our weekly newsletter, AgriForum magazine and short news paragraphs that we share on our various channels including our Facebook page. NAU NUUS Met NAU Nuus hou ons jou op hoogte van die jongste inligting. Dit sluit ons weeklikse nuusbrief, AgriForum-tydskrif en kort nuusparagrawe in wat ons op ons verskeie kanale deel, insluitend ons Facebook-blad. NUUSBRIEWE AGRIFORUM PRYSE & VERSLAE ANNUAL REPORTS MEDIADEKKING ARTICLES Facebook Social Media

AgriOutlook-kongres 2022 Kom sluit by ons aan vir die langverwagte Landbouvooruitsigte-konferensie wat vir Woensdag, 5 Oktober, by die Safari Hotel, Windhoek geskeduleer is. Registrasie 7h00, begin 08h00 Registrasiefooi N$300.00 Kom sluit by ons aan vir die langverwagte Landbouvooruitsigte-konferensie wat vir Woensdag, 5 Oktober, by die Safari Hotel, Windhoek geskeduleer is. Registrasie 7h00, begin 08h00 Registrasiefooi N$300.00 Farmers Association* Choose one First name* Last name* Which Regional Congress will you be attending? Otjiwarongo: 05 October 2026 Mariental: 07 October 2026 Windhoek: 09 October 2026 Phone* Email* Submit

TUIS BEVINDINGE NAVORSING TERUGVOER GEVALLESTUDIES Sleutel resultate Plaasfeite Sleutel wenke Benaderings Plaasfeite BESKRYWING Oostelike Sandveld. ONDERNEMING Beesproduksie met bietjie wild. EIENDOMSGROOTTE 9764 hektaar. FUNKSIONELE KLASSIFIKASIE VAN AREA Matig aggressiewe bosverdigting; sanderige gronde; ryp. GEMIDDELDE JAARLIKSE REËNVAL EN VERANDERLIKHEID Oor die afgelope 55 jaar was die gemiddeld 365 mm; laagste was 147 mm; hoogste was 850 mm. HOOGTE: 1200 meter bo seespieël. BESIT OF HUUR Besit; voltydse bestuur. MOTIVERING VIR VERANDERING EN BENADERING Toe die Metzgers die plaas in 1995 oorgeneem het, het hulle met kleinvee by die opstal en beeste in groter kampe geboer. Met verloop van tyd het hulle egter opgemerk dat die dieregetalle afneem en grasproduksie elke jaar verminder. Iets moes gedoen word anders gaan hulle besigheid tot niet. HOOFINNOVASIE : Split ranch-benadering Voervoer vir diere: Die gemiddelde hoeveelheid beskikbare gras en bos in kilogram per hektaar is onderskeidelik 805 en 446 wat ’n totaal van 1 251 kg/ha voer aan die vee beskikbaar stel . Boomdigtheid: Die gemiddelde houtagtige boomdigtheid is 2 234 TE/ha (boomekwivalente per hektaar). Biodiversiteit: Die gras- en boskomponent bestaan uit onderskeidelik 15 en 11 meerjarige spesies. Die biodiversiteit-indeks van die plaas is ’n medium waarde (0,5) wat daarop dui dat ’n paar spesies die gras- en boskomponent wat op die plaas groei, begin oorheers. Sleutel resultate Die split ranch-benadering bied ’n goeie raamwerk. Deur by die reëls en breë beginsels te hou, is dit maklik om te bestuur en stresvry. Geen verliese weens roofdiere as gevolg van ’n konstante menslike teenwoordigheid en daaglikse beweging deur die kampe waar vee wei nie; kalwers word vroeg reeds hanteer om die reuk van mense oor te dra; donkies vergesel koeie in kalftyd. Produksie per hektaar was van 2011 tot 2022 tussen 7.5 en 8.3 kg/ha. Besettingskoers was 78% oor die tydperk van twaalf jaar met beperkte lekvoorsiening. Geen lek met ureum word gegee nie. Tydens die droogte in 2019 moes 40% van die kudde uitgeskot word en herstel tans goed ná die droogte. Die hulpbronbasis verbeter met die terugkeer van meerjarige plante en veerkragtigheid het toegeneem. Beperkte verliese weens giftige plante; minimale bosluisbeheer word vereis as gevolg van lang rusperiodes. Geen groot infrastruktuurkoste word vereis nie en ander koste bly dieselfde. Sommige besparings is moontlik as gevolg van laer lek- en bosluisbeheerkoste. Plaas Molly Mario en Karin Metzger bedryf die afgelope 11 jaar ’n suksesvolle beesboerdery met behulp van die split ranch-benadering. Sleutel wenke Die split ranch-benadering is ’n goeie benadering. Dit maak voorsiening vir die vereenvoudiging van bestuur. Hoewel dit ook geskik is vir deeltydse boere, glo ons dat die benadering vereis dat jy teenwoordig moet wees. Kry kundige advies wanneer jy begin. Dit is duur maar die moeite werd. Begin as ’n naweekboer met ’n bykomende bron van inkomste totdat jy jou kudde gebou het en die boerdery gevestig het, beweeg dan na voltydse bestuur. Alternatiewelik kan jy ’n plaas huur om veegetalle op te bou, en dan ’n plaas koop. Neem goeie, betroubare personeel in diens en ondersteun hulle goed. Die beeswagters moet ervare en toegewyd wees; jy moet hulle egter ook motiveer, toesig hou en ondersteun. Daar moet presiese en ferm roetines wees waarby almal hou, op ’n daaglikse, weeklikse en maandelikse basis. Die split ranch-benadering is maklik, maar dit beteken nie dat jy by die huis kan sit nie – jy moet steeds weet wat aangaan en beheer oor die plaas uitoefen. Dit is baie belangrik om tussen jou beeste te beweeg, om ’n teenwoordigheid in die kampe te hê, om die grense om te ry en bewegings na te gaan, om die beeste ten minste een keer per maand te tel, en om dié wat vermis word, op te spoor. Teenwoordigheid skrik roofdiere af! Die split ranch-benadering bied ’n goeie raamwerk, maar jy moet by die reëls en breë beginsels hou. As jy wysigings aanbring, moet dit op ’n weldeurdagte, gestruktureerde manier gedoen word en nie uit paniek nie. Wildgetalle moet laag gehou word om herstel moontlik te maak. Wanneer jy begin, moenie te streng selekteer nie. Hou koeie om sodoende die getalle op te stoot en die kontantvloei aan te help. Later kan ’n mens strenger selekteer. Benaderings RESILIENCE VAN DIE PLAAS Ekologiese en finansiële veerkragtigheid tydens en ná die 2019-droogte. Die bestokking is regdeur die droogte in 2019 op 36 kg/ha gehandhaaf. GELDMAAK POTENSIAAL VAN DIE PLAAS ’n Gemiddeld van 80% kalfpersentasie van 2020 tot op datum. Die gemiddelde lewende gewig wat sedert 2019 op die plaas geproduseer is, was 12,4 kg/ha. Albei hierdie faktore dui op ’n gesonde, lewensvatbare besigheid. KEUSE VAN DIER/E Seleksie is vir vroegryp diere met hoë vrugbaarheidsyfers wat geskik is vir die plaas se toestande. Alle geselekteerde teelbulle moet mediumraam, vroegryp diere wees wat vinnig gewig optel en kondisie behou in die droë seisoen. Dekseisoene is aangepas volgens beskikbare hoë kwaliteitweiding van Maart tot Mei en van Oktober tot Desember. Kalfseisoene is van Desember tot Februarie en weer Junie tot September.

TUIS BEVINDINGE NAVORSING TERUGVOER GEVALLESTUDIES Sleutel resultate Plaasfeite Sleutel wenke Benaderings Plaasfeite BESKRYWING Sentraal Hoogland Doringveld. ONDERNEMING Gediversifiseerde organiese en biodinamiese plaas; vernaamste ekstensiewe aktiwiteite is beeste; die beplande weiding en gekombineerde trop (PGCH-benadering) asook wild. EIENDOMSGROOTTE 8 500 hektaar (waarvan slegs 4 000-6 000 ha deur beeste gebruik word as gevolg van die steil bergagtige landskap). FUNKSIONELE KLASSIFIKASIE VAN AREA Platorand met vlaktes en heuwels; ryp. GEMIDDELDE JAARLIKSE REËNVAL EN VERANDERLIKHEID Gemiddeld 427 mm; laagste 172 mm; hoogste 1 015 mm. HOOGTE 1 850 meter bo seespieël. BESIT OF HUUR Artikel 21-maatskappy, nie vir wins nie; voltydse bestuur MOTIVERING VIR VERANDERING EN BENADERING Die ernstige impak wat die 1980’s se droogtetoestande op die plaas (sowel as nasionaal) gehad het, het boere aangemoedig om na nuwe maniere te kyk om veerkragtigheid in hul boerderyte verhoog en ’n praktyk-gerigte gemeenskap te ontwikkel. HOOFINNOVASIE Beplande weiding en oppasstelsel met honde en veewagters; mobiele oornagkrale om veiligheid moontlik te maak; beweiding op titelaktegrond deur herlewings-, organiese en biodinamiese beginsels te gebruik. Bo: Illustreer die effek van droë bos wat gepak word om die vloei van water te vertraag en te herlei. Voervoer vir diere: Die gemiddelde hoeveelheid beskikbare gras en bos in kilogram per hektaar is onderskeidelik 651 en 256 wat ’n totaal van 908 kg/ha voer aan die vee beskikbaar stel. Boomdigtheid: Die gemiddelde houtagtige boomdigtheid is 519 TE/ha (boomekwivalente per hektaar). Biodiversiteit: Die gras- en boskomponent bestaan uit onderskeidelik 23 en 13 spesies. Die biodiversiteit-indeks van die plaas is ’n goeie waarde (0,7) wat dui op min dominansie tussen grasse en bosse wat op die plaas groei. Bo: Die kenmerkende groen area dui op ’n proef wat in Junie 2018 gedoen is met ’n elektries omheinde oornagkraal vir 500 stuks bees en wat vir sewe dae in stand gehou is (nog steeds sigbaar in 2022). Die trop het ’n hoë mis-, uriene-en hoef-impak op die grond verskaf. Die verhoogde koolstof en voedingstowwe in die grond het gelei tot ’n ontploffing van diversiteit en ’n toename in die kwaliteit van beskikbare voer vir die vee. Hierdie suksesvolle proef versterk die behoefte om die metodiek van diere-impak te bevorder ten einde die grond, veral swaarder kleigrond, te verbeter. Sleutel resultate Roofdierverliese het van 40 kalwers tot 1-2 kalwers per jaar afgeneem as gevolg van die gebruik van beplande weiding gekombineer met veewagters, Anatoliese honde en mobiele oornagkrale. Kalfpersentasie is 72% sedert die benadering van beplande beweiding en bulle wat heeljaar in die trop bly. Verlaagde insetkoste deur slegs soutblokke aan die diere te verskaf omdat min fosfaat nodig is. Merkbaar verbeterde hulpbronbasis met goeie grondbedekking en minder afvloei van reënwater in dongas en damme Direkte bemarking aan die publiek en op organiese markte in Windhoek maak goeie pryse moontlik. Mens-vee-interaksies is kalm en stresvry. Die bou van ’n gemeenskap met teoretiese en praktiese kennis. Plaas Krumhuk Clemens en Ulf-Dieter Voigts sê dit is belangrik om die natuur sowel as die mense rondom jou sorgsaam waar te neem om antwoorde vir jou bestuursvrae te kry. Dit is net so belangrik soos al die kaarte, metings en rekords wat nodig is om jou sukses te meet. Sleutel wenke Koeie met die regte potensiaal sal by die area aanpas. Beweeg die trop vinnig in die groeiseisoen en stadiger in die droë seisoen. Die daaglikse fokus moet op diereprestasie wees om ’n goeie kalfpersentasie te verseker asook goeie kwantiteit en kwaliteitvleis om te verkoop. Verliese weens diefstal en roofdiere moet tot die minimum beperk word. In gebiede met wild, pas wagters saam met honde die vee op. Snags word van klein mobiele elektries omheinde krale gebruik gemaak. Voorsien in die behoeftes van veewagters Daaglikse, maandelikse en jaarlikse bonusse vir die veewagters is belangrik om te verseker dat die werk goed gedoen word. Diversifiseer inkomstebronne. Plaas Krumhuk se missie is om die tradisionele Namibiese manier van boer te omskep in ’n moderne gemeenskapgebaseerde boerderybesigheid met ’n sterk fokus op maatskaplike ontwikkeling. Laat die mense jou handelsmerk ken en vertrou. Benaderings RESILIENCE VAN DIE PLAAS Ekologiese en finansiële veerkragtigheid tydens en ná die 2019-droogte. Onttrekking van die kernbeeskudde was nodig (van 23 kg/ha tot 6 kg/ha) weens ’n hoë voorkoms van wild op die plaas, maar getalle herstel vinnig. GELDMAAK POTENSIAAL VAN DIE PLAAS ’n Gemiddelde kalfpersentasie van 72% is oor die tien jaar tydperk behaal. Die lewende gewig wat sedert 2015 op die plaas geproduseer word, is 4 kg/ha. KEUSE VAN DIER/E Hoewel daar met Simmentaler-tipes begin is, is Bonsmara-bulle later op Nguni-koeie gebruik. Tans word slegs Nguni-bulle gebruik. Die Nguni-bulle bly heeljaar by die enkelkudde wat twee natuurlike kalfseisoene tot gevolg het. Die meerderheid kalwers word tussen Januarie en Maart gebore en ’n tweede, kleiner hoeveelheid word elke jaar in Junie en Julie gebore. Hoë verliese weens roofdiere het gelei tot die aanvaarding van die beplande gekombineerde weiding en veewagtergebruik met 80x80 meter elektries omheinde mobiele oornagkampe, veewagters met mobiele akkommodasie en Anatoliese berghonde om te help om roofdiere verder af te skrik.

TUIS BEVINDINGE NAVORSING TERUGVOER GEVALLESTUDIES Sleutel resultate Plaasfeite Sleutel wenke Benaderings Plaasfeite BESKRYWING Noordelike Doringveld. ONDERNEMING Beesproduksie op aangeplante weiding en duine; sorghum en grondbone as dekgewas/kontantgewas. EIENDOMSGROOTTE 5258 hektaar. FUNKSIONELE KLASSIFIKASIE VAN AREA : Baie aggressiewe bosverdigting; bietjie ryp. GEMIDDELDE JAARLIKSE REËNVAL EN VERANDERLIKHEID Gemiddeld: 450 mm. VERHOOGING 1230 meter bo seespieël BESIT OF HUUR Besit; voltydse bestuur HOOFINNOVASIE : Meganiese skoonmaak van landerye; handaanplanting van bloubuffel (Cenchrus sp.) in kampe. MOTIVERING VIR VERANDERING EN BENADERING Ná die uitbreking van bek-en-klouseer in 1961 was dit droogte. Aangesien die plaas vol bestok was en geen verkope moontlik was nie, het dit die grondslag gelê vir die bosindringing. In die goeie reënjare van die 1970’s het die bosse ontplof en uiteindelik die plaas oorgeneem. Die bestokking van die plaas het gedaal, wat groot finansiële implikasies veroorsaak het – tot so ’n mate dat iets gedoen moes word. ’n Digte, aggressief beboste area (links). ’n Skoongemaakte bloubuffelland waar stompe ook verwyder is – tans ’n hoogs produktiewe bloubuffelarea (regs). Sleutel resultate Nadat ’n baie suksesvolle manier ontwikkel is om landerye meganies skoon te maak en bloubuffelweiding te vestig, beskou die familie nie chemiese behandeling as die regte metode nie 1000 hektaar bloubuffelweiding is gevestig. Uit ondervinding is geleer dat ontbossing gevolg deur aanhoudende beweiding daartoe lei dat die bos ná agt jaar terugkeer Om die stryd te oorkom om by te bly met die produksie van bloubuffel, word ’n hoëdigtheid, vinnige wisseling van diere ondersoek om bloubuffel-groei in die groeiseisoen te handhaaf. Wanneer die bloubuffelweiding verswak word, word dit eers met grondbone herplant, en dan met sorghum in die volgende seisoen wat bewei word voordat dit weer met bloubuffel aangeplant word. Ons bestokking en digthede was te laag en ons herstelperiodes te lank om die bloubuffel doeltreffend te stimuleer en hulle in ’n produktiewe groeitoestand van hoë gehalte te hou. Plase met soortgelyke reënval in Suid-Afrika beoog om 200 kg/ha te produseer op bloubuffelweiding wat 15 jaar gelede gevestig is. Met 1 000 ha bloubuffel wat reeds op die plaas Blystroom gevestig is, is die potensiaal geweldig groot, selfs al kan net ’n kwart hiervan bereik word. Plaas Blystroom Dawie Kok. Drie generasies Blystroom-boere beoordeel die uitwerking van ’n onbeplande brand op produksie. Sedert die 1970’s het hulle teen bosindringing geveg. Handontbossing en die aanplant van bloubuffel (Cenchrus sp.) is hul oplossing vir die probleem. Kontant- en dekgewasse word tans ondersoek. Sleutel wenke Vir aggressiewe verbossing in gebiede met goeie grond en goeie reënval, maak dit sin om jou aanslag op te skerp deur die mees koste-effektiewe maniere te gebruik om van die bos ontslae te raak. Bloubuffelweiding is produktief. Jy moet egter seker maak dat jy genoeg diere het om hulle te bewei om die bloubuffel doeltreffend te stimuleer en hulle in ’n produktiewe en hoë gehalte groeitoestand te hou. Benaderings VEERKRAGTIGHEID VAN DIE PLAAS Laedigtheidbeweiding beteken die bees vreet selektief en die bloubuffel rus te veel. Dit lei tot lang, harde gras met slegs klein hoeveelhede goeie kwaliteitvoer op hul punte. Laedigtheidbeweiding moedig ook ander grasspesies van swakker gehalte aan om te vestig. Die bloubuffel-aangeplante lande sal baat vind by ’n hoë digtheid, vinnig bewegende rotasiebenadering om hul groei te handhaaf, om die plantgrondbouproses te stimuleer, en om goeie diereprestasie en hoë produksie per hektaar te verskaf. Dit sal die bloubuffel-polle aanmoedig om groter te word en langs die grond te kruip om nuwe plante te vestig. Hierdie benadering sal die aangeplante bloubuffelweiding in staat stel om langer te hou voordat dit bykomende ingryping vereis. Die veerkragtigheid en inkomstegenererende potensiaal van hierdie landerye kan verbeter word deur hoëdigtheid, vinnig-roterende selektiewe beweiding toe te pas om die plante te stimuleer KEUSE VAN DIER/S Braunvieh- en Nguni-kruisings op ’n bloubuffel land wat vir die eerste keer in 2005-6 aangeplant is en nou herplant moet word.

TUIS BEVINDINGE NAVORSING TERUGVOER GEVALLESTUDIES Lesse Geleer Maatstawwe 1. Beoordeel die potensiaal van wat jy het op 'n metodiese wyse. Evalueer die potensiaal van jou grond en ken verskillende ondernemings aan die verskillende grondpotensiaal toe. Maak mettertyd seker dat die potensiaal van jou boerdery op ’n winsgewende wyse verwesenlik word. 2. Beplan jou regeneratiewe weiding noukeurig Kies ’n regeneratiewe beweidingsbenadering wat jou pas. Maak seker dat jou keuse gepas is vir die hoeveelheid tyd wat jy beskikbaar het om aan weiveldbestuur te bestee en dat dit die erns van die roofdierprobleme op jou plaas in ag neem. Daar is 'n aantal weidingspraktyke wat met jou bestaande infrastruktuur sal werk; noukeurige beplanning en implementering word egter vereis. Dit is dus wys om te oorweeg om in 'n kundige te belê, iemand wat die benadering ken, om jou te help om reg te begin. Verandering kan duur wees as dit nie noukeurig beplan en ingefaseer word nie. 3. Identifiseer noodsaaklike intervensies vroegtydig Jy moet verstaan of enige groot ingrypings soos bosbeheer en die hou van water op jou grond nodig is en of dit winsgewend is, en of die verandering van jou weidingsbenadering (bv. die kombinasie van kuddes) voldoende is. 4. Fokus eers op jou beste kampe en dra dan oor wat werk Sodra jy ’n benadering gekies het, moenie jou hele plaas met beperkte veegetalle probeer bestuur nie. Begin altyd jou bestuursbenadering met jou beste kampe (dit wil sê dié wat die beste diereprestasie teen die laagste koste sal lewer), en hanteer dan die ander kampe op 'n later stadium, wanneer jy genoeg vee het. Daar is baie wat gedoen kan word wat nie geld kos nie: doen wat jy nou kan, met wat jy het. 5. Diereprestasie eerste Onthou altyd: Wanneer die diere in 'n kamp aanwesig is, moet die fokus op diereprestasie wees; wanneer die diere uit 'n kamp is, moet die fokus op die rus/herstel van die kamp wees. As jou wildgetalle hoog is en oor die hele plaas versprei is, sal jou veldbestuurspogings nie slaag nie. As wild nie jou hoofinkomstebron is nie, sal jy hul getalle moet verminder. 6. Moenie meer bos sny as wat nodig is nie As jy vasgestel het dat bosbeheer nodig is, is dit noodsaaklik dat jy dit elke jaar net op soveel bosse toedien as wat jy vee het om die ekstra gras- en struikgroei doeltreffend te benut. Jou keuse van metode sal bepaal word deur die erns van ryp (wat nagroei beheer) en die aggressiwiteit van die boshergroei in jou area. 7. Biodiversiteit verhoog jou produksie Evalueer jou plaas om vas te stel hoeveel bosse en gras nou beskikbaar is en hoeveel beskikbaar sal wees na bosuitdunning vir die diere. Dit sal bepaal of jy 'n kombinasie van diere (blaaiers en vreters) moet oorweeg wat soveel moontlik vlakke van die beskikbare voer benut. Beplan vir die voldoende aantal vee om hierdie ekstra groei gestimuleer te hou. Hierdie stapeling verhoog jou veesyfer en produksie per hektaar en verseker dat die bos doeltreffend benut word, wat beteken jy maak geld daaruit. Dit is noodsaaklik om daarop te let dat namate biodiversiteit toeneem, jou produksie en kwaliteit van voer ook sal toeneem. As sodanig wil jy nie 'n monostand van gras hê nie. 'n Monostand van gras sal jou weerstand teen droogte verminder. 8. Kies die regte diere vir jou streek Jou keuse van weidingsbenadering en die beskikbare bos en gras (of wat jy verwag om beskikbaar te wees ná bosbeheer) sal jou in staat stel om die tipe diere te kies wat die beste geskik is vir die plaas se toestande. Alle gekose dieretipes moet lae insette wees, vroeg ryp wees en aangepas wees vir jou beskikbare voer. Gebruik lae onderhoud bulle wat kalwers gee wat teen 50% van die koeie se gewig gespeen word. Kies diere op grond van ekonomiese kriteria. Onthou, kleiner koeie kan 'n toename in die veepersentasie per hektaar verskaf. 9. Hou by wat werk Koop diere wat op 'n soortgelyke manier as joune bestuur is, van so na as moontlik aan jou area aangesien hulle die vinnigste by jou toestande sal aanpas. Die beste aangepaste diere is dié wat op jou plaas gebore is. Wanneer jy genoeg koeie het (200 of meer), kan jy dit oorweeg om jou kudde te sluit. 10. Kyk gereeld by jou diere Kontroleer elke dag dat die diere vol is en dat hul mis 'n gesonde voorkoms het. Dit verseker goeie diereprestasie en goeie vrugbaarheid. As jou weidingsbenadering jou veesyfer verbeter en jy behaal goeie diereprestasie teen 'n lae koste, dan sal jou produksie en wins per hektaar mettertyd toeneem. 11. Moenie dinge te vinnig verander nie Wees versigtig om nie die veesyfer te ver op die huidige toestand van die veld te verhoog nie. Soos die veekoers toeneem, neem produksie ook toe, maar teen 'n stadiger tempo. As jy die veesyfer te ver verhoog, daal jou produksie per hektaar en jou koste styg, want jy het meer diere. In hierdie scenario sal jy geld verloor deur 'n hoër voorraadkoers te hê. Jy moet streef na die optimum voorraadsyfer wat geskik is vir jou huidige hulpbronbasis, waar produksie per hektaar gemaksimeer word. Goeie produksie moet altyd van die veld wees (en wanneer nodig met lek ondersteun); dit kan nie deur aanvulling verkry word nie. Moenie hoë veeaanvalle najaag as jy nie goeie produksie uit die veld kry nie. 12. Beplan vir potensiële rampe Beplan vir droogtebestandheid – om weer te begin na elke droogte is nie volhoubaar nie. Die bou van jou grond deur middel van ’n regeneratiewe weidingsplan is die belangrikste manier om weerstand teen droogte te bou. Hou altyd 'n droogte-reserwe van een of twee jaar se waarde, afhangend van jou toestande. Kies ’n produksiestelsel wat by jou toestande pas. In 'n osproduksiestelsel is die koeikudde 40% van die totaal; en in 'n koei-kalf-operasie is die koeikudde 66% van die kudde, wat moeiliker is om te verkoop in 'n droogte. 13. Haal voorraad vroeg af Belangriker nog, wanneer jy 'n voertekort bepaal, moet jy vroegtydig afvoer (of nie spekulasiediere inkoop nie) sodat jou kernkudde na die volgende reënvalperiode deurgevoer kan word. 14. Beplan, Doen, Kontroleer, Reageer Wees op die land en let op wat gebeur met betrekking tot beplande of onbeplande gebeure. Evalueer die resultate. As positiewe resultate waargeneem word, toets hierdie aksie op 'n groter deel van die plaas en besluit wat om te doen. Wees so gereeld as moontlik saam met jou diere op die land, sodat jy weet wat aangaan en, waar nodig, daarvolgens aanpas. 15. Teken op en deel wat jy by ander leer en leer Hou aan om van jou plaas te leer sowel as van wat ander doen. Bly op hoogte van hierdie vinnig bewegende, boer-gedrewe herlewingsproses. Hoe om jou produksie en doeltreffendheid te bepaal Wat is die '20% wat die 80% verskil maak' om winsgewendheid van veeproduksie te optimaliseer? As boere, wat is die sleutelhefbome wat ons kan gebruik om die grootste impak op wins te maak? Dit is belangrik om te weet hoe om jou sukses in veeproduksie te bepaal. Wins word gegenereer deur inkomste te optimaliseer terwyl uitgawes onder beheer gehou word. Die hefbome van inkomste in veeproduksie is drieledig: Hefboom 1 Veesyfer/ha = Die totale lewende gewig van die kudde (gemiddeld deur die jaar) gedeel deur die totale hektaar van die land. Produksie/ha = massa van die veekudde aan die einde van die jaar – massa van die veekudde aan die begin van die jaar – kilogram lewende gewig gekoop vir die jaar + kilogram lewende gewig verkoop vir die jaar Hefboom 2 Produksie %= kilogram lewende gewig/ha geproduseer as 'n persentasie van veehoeveelheid/ha. Produksiedoeltreffendheid word meestal beïnvloed deur vrugbaarheid van die kudde (% kalwers en lammers gespeen as % van koeie en ooie gepaar); die kuddesamestelling; en die kilogramgroei van die diere per jaar. Maatstafsyfers verskil met verskillende produksiestelsels (dws speenkalfproduksie, ±32%; koei-osproduksie, ±37%; en uitgroei van speenkalwers na osse, ±45%), en die produksie-effi _cc781905-5cde- 3194-bb3b-136bad5cf58d_ die vermoë van skape is hoër as beeste. Inkomste/ha = Veehoeveelheid/ha (1) X produksiedoeltreffendheid (2) X Prys/kg (3) Die kuns om vee-inkomste te optimaliseer is om 'n balans te vind tussen die maksimalisering van 'n volhoubare veepersentasie per hektaar, terwyl verseker word dat produksiedoeltreffendheid op optimale vlakke gehou word (aanpas voortdurend volgens die beskikbare hulpbronne op die plaas). Kilogram lewende gewig geproduseer per hektaar: Om die te bereken jaarlikse opbrengs op die plaas, slegs drie syfer word een keer per jaar vereis. i. Wat is die massa van die veekudde aan die einde van die produksiejaar? (normaalweg aan die einde van die finansiële jaar) ii. Wat is die totale kilogram lewende gewig wat in die jaar vanaf die plaas verkoop is? iii. Wat is die totale kilogram lewende gewig wat gekoop of op die plaas aangekom het? Hefboom 3 Prys/kg Aangesien produsente prysnemers in die mark is, het hulle min invloed op die markprys. Die besluit oor wanneer om in die jaar te bemark en watter tipe produkte bemark word, kan egter 'n invloed hê op die maksimering van die prys wat per kilogram lewende gewig gerealiseer word. Om uitgawes onder beheer te hou, dui die meeste van die gevallestudies daarop dat die vroulike kudde vroeë rypwording met vroeë vetneerlegging, en aangepas by die bestuurstelsel, weiveldtoestand en voerkwaliteit op die plaas. ’n Aangepaste kudde vereis minimum bykomende insette en minder bykomende lek vir die handhawing van liggaamskondisie. Seleksie vir die genetiese vermoë om vroeg vet op te tel en die vermoë om vinnig liggaamskondisie na speen te herstel, moet geprioritiseer word. Die Liggaamstoestandtelling is medium oorerflik (±30%) en genetiese vordering kan behaal word. 'n Voorbeeld van hoe om produksie per hektaar en produksiedoeltreffendheid te bereken

TUIS BEVINDINGE NAVORSING TERUGVOER GEVALLESTUDIES Regenerative Praktyke Waar ons begin het Die herlewingslandbou projek is aangepak om die kern-suksesfaktore te identifiseer vir 'n lang-termyn volhoubare lanbou bedryf in Namibie 2012 Publisering van die Herlewingslandbou vir Lewendehaweprodusent boekie. 2015-2019 Bespoediging van die implementering van die strategie wat deur die EU en die Ministerie van Landbou befonds word 2020 NLU-herlewingsprogram begin 2022 Bekendstelling van Regenerating Namibia se Veeboere-boekie Wat ons geleer het Van die plase wat by die studie ingesluit is, terugvoer wat deur die gemeenskap ingedien is en ontleding wat oor akademiese studies gedoen is, is dit wat ons geleer het. Verken Gevallestudies Moenie 'n buitestander wees nie: Raak betrokke deur een van die NLU-boereverenigings en help om 'n verskil in die landbousektor te maak. Beskou

KONTAK Dankie vir jou belangstelling in die NLU. Om ons te kontak, kontak ons asseblief via: Indien Dankie dat jy ons gekontak het by [email protected] . Adres AgriHuis Cnr Robert Mugabe & Sinclair Streets Windhoek NAMIBIË [email protected] Tel +264 61 237 838

TUIS BEVINDINGE NAVORSING TERUGVOER GEVALLESTUDIES Sleutel resultate Plaasfeite Sleutel wenke Benaderings Plaasfeite BESKRYWING Sentraal Sandveld/Kalk. ONDERNEMING Aangepaste beeste, skape en bokke. EIENDOMSGROOTTE 1400 hektaar. FUNKSIONELE KLASSIFIKASIE VAN AREA Nie-aggressiewe bosverdigting (geen bosbeheer nodig nie); soms erge ryp. GEMIDDELDE JAARLIKSE REËNVAL EN VERANDERLIKHEID Gemiddeld is 240 mm; laagste was 60 mm; hoogste was 900 mm. HOOGTE 1380 meter bo seespieël. BESIT OF HUUR Eienaar is die Ministerie van Landbou, Water en Grondhervorming, dus hervestigingsplaas; deeltydse bestuur met drie werkers en ’n familielid in beheer. MOTIVERING VIR VERANDERING EN BENADERING Hierdie benadering is ideaal vir ’n deeltydse boer aangesien dit lae infrastruktuur- en onderhoudskoste het. Dit bevat ook baie voer vir die vee en lewer goeie diereprestasie. Omdat ek ’n deeltydse boer is, het ek ’n benadering nodig gehad wat maklik sou wees om oor HOOFINNOVASIE Split ranch-benadering sedert 2011. 2010 (links) en 2021 (regs) op dieselfde plek op die plaas wat indrukwekkende toenames in plantproduksie en grondbedekking toon. Voervoer vir diere: Ná 11 jaar se toepassing van die Split ranch-benadering, is die gemiddelde hoeveelheid beskikbare gras en bos in kilogram per hektaar onderskeidelik 675 en 311 wat ’n totaal van 986 kg/ha voer aan die vee beskikbaar stel. Boomdigtheid: Die gemiddelde houtagtige digtheid is 628 TE/ha (boomekwivalente per hektaar). Biodiversiteit: Die gras- en boskomponent bestaan onderskeidelik uit 11 en 6 spesies. Die biodiversiteit-indeks van die plaas is ’n medium waarde (0,5) wat daarop dui dat ’n paar spesies die gras en bosse op die plaas begin oorheers. Sleutel resultate Die split ranch-benadering is eenvoudig, prakties en doeltreffend vir deeltydse boere. Die skaakbordbeweiding verbeter brandbestuur. ’n Tien jaar gemiddelde kalfpersentasie van 66%. Die bodem het verbeter, met vingergras wat na baie kampe terugkeer. Voor die droogte in 2019 was die plaas 6 ha/GVE met bees bestok. Tydens die lang droogte van 2013-2019 is 100 vee reeds in Mei 2016 onttrek. Daarna moes nog meer in 2019 en 2020 na ’n ander plaas verskuif word. Die weiveld het sedert 2019 herstel. Plaas Agagia Richard Kamukuenjandje se mantra is 'wees hard op feite, maar sag op mense'. Boerdery is 'n familie-onderneming. Deur te boer, bestuur jy 'n lewende stelsel, so om suksesvol te wees, moet jy aanpasbaar wees en leer wat om te doen en wanneer. Sleutel wenke Vertrou die benadering, samel data in, neem die veld waar en neem vroegtydig besluite. Hou jou fokus op die sleutelaspekte van die plaas. As jy moet, skuif jou diere vroeg weg tydens ’n droogte. Moenie bekommerd wees oor wat ander van jou benadering dink nie – as dit werk, doen wat die beste vir jou is. Hou deursigtige rekords van die ander eienaars se vee; hou hulle op hoogte van vordering en enige bekommernisse of sake wat aandag verg. Stel dag-tot-dag bestuurder aan. Gebruik ’n duidelike, deelnemende besluitproses wat alle eienaars insluit. ’n Weidingmodel is slegs ’n stuk gereedskap. As jy moet vee minder maak, doen dit betyds. Benaderings KEUSE VAN DIER/E Richard het al baie rasse probeer en is nou op soek na diere wat vroeg ryp is en van ’n kleiner raamgrootte en droogtes beter hanteer. Hy beweeg nou na Nguni-Boran, gekruis met Brahman, en mik na 70% Afrika-genetika en 30% Zebu (Brahman).

Oor die AEA Oor Affiliasies Dienste Oor die AEA Die Landbouwerkgewersvereniging (AEA) is 'n geaffilieerde van die Namibië Landbou-unie (NLU) en handel bloot oor arbeidsverwante kwessies van die landbousektor. Die AEA is amptelik geregistreer as 'n werkgewersorganisasie by die Ministerie van Arbeid en dien geouditeerde finansiële jaarstate in. Die Vereniging se sake word by die hoofkantoor van die NLU in Windhoek bedryf. Die AEA handel oor Menslike Hulpbronbestuur vir kommersiële landbou op internasionale, nasionale, streeks- en Boereverenigingsvlakke. Die AEA onderneem loonopnames op 'n tweejaarlikse basis en verskaf loonverslae met data vir besluitneming op alle vlakke. Die organisasie het 'n MIV/VIGS-beleid vir die kommersiële landbousektor ontwikkel en handleidings vir die praktiese implementering van die beleid is aan die bedryf beskikbaar. Die AEA is aktief betrokke by die interpretasie van die Arbeidswet en die toestel in die landbousektor. Die AEA ondersteun inisiatiewe van ander organisasies om toegang tot gesondheidsorg vir plaaswerkers sowel as onderwys oor die voorkoming van MIV/VIGS te bevorder. About the AEA Affiliasies As 'n geaffilieerde van die Namibië Werkgewersfederasie (NEF) is die AEA verteenwoordig in die Arbeidsadviesraad (LAC), die Maatskaplike Sekerheidskommissie (SSC) en die Namibië Opleidingsowerheid (NTA). Verteenwoordiging op forums en komitees: Die AEA is 'n stigterslid van die Namibië Landbou-arbeidsforum (NALF) wat konstruktief omgaan met arbeidsverwante landboukwessies, soos minimum lone en ander diensvoorwaardes. Ander vennote op hierdie forum is die Ministerie van Arbeid, die NNFU, NECFU en NAFWU. Die AEA het verteenwoordiging op 'n komitee onder leiding van die Ministerie van Arbeid en Maatskaplike Welsyn en die ILO oor die voorkoming van Kinderarbeid in Namibië. AEA Affiliations Dienste Die AEA is verantwoordelik vir die bevordering van gesonde arbeidsverhoudinge in die landbousektor en verskaf arbeidsadvies aan sy lede deur middel van telefoniese- of e-poskorrespondensie sowel as die weeklikse NLU-nuusbriewe. Die AEA ondersteun landbouwerkgewers deur arbeidsbestuursdokumentasie te verskaf, soos pro-forma dienskontrakte, loonoorbetalingsadvies, riglyne vir dissiplinêre prosedures, bywoningsregisters, SSC-vorms en sertifikate om die lang diens van werknemers te erken, ens. Die AEA versamel belangrike inligting rakende arbeid in die landbousektor en versprei dit aan sy lede. AEA Services

Arbeid Aflaaie Die AEA Arbeidsdokumentasie-bladsy bestaan uit dokumente en skakels eksklusief aan NLU-lede. Om 'n lid van die NLU te word besoek ons lidmaatskapbladhier . Plaaswerker Projek Hierdie bladsy bestaan uit praktiese gidse rakende plaaswerkerbehuisingsdokumente wat afgelaai kan word. Arbeidsdokumentasie Laai jou arbeidsdokumentasieversoek hier af. Daar is ook 'n vorm vir nie-NLU-lede. Arbeidspublikasies Noodsaaklike arbeidspublikasies insluitend die Arbeidswet en die AEA Loonopnames. Annual Wage Survey 2025/2026 Biannually, the Agricultural Employers' Association conducts a wage survey within the agricultural sector.