TUIS BEVINDINGE NAVORSING TERUGVOER GEVALLESTUDIES Sleutel resultate Plaasfeite Sleutel wenke Benaderings Plaasfeite BESKRYWING Mopanie en Doringveld Savannah. ONDERNEMING Beeste en bokke (3600 ha) en wild (1400 ha). EIENDOMSGROOTTE 5001 hektaar. FUNKSIONELE KLASSIFIKASIE VAN AREA Droë noordwes met 'n mate van bosindringing. GEMIDDELDE JAARLIKSE REËNVAL EN VERANDERLIKHEID Gemiddeld vir die laaste 50 jaar 230 mm; laagste 5 mm (1998-99); hoogste 765 mm (1999-2000). HOOGTE 1200 meter bo seespieël. BESIT OF HUUR Besit; voltydse bestuur. MOTIVERING VIR VERANDERING EN BENADERING Paul hou vol dat boerdery met meerjarige Boesmangras (Stipagrostis uniplumis) in sy omgewing nie winsgewend is nie. Tydens swak reënvaljare is waargeneem dat wanneer die reën herhaaldelik in een gebied geval het wat elke jaar bewei is, die groei van suurgras toegeneem het. Daar is ook waargeneem dat wanneer bosse in ’n area uitgedun is, die groei van suurgras drasties toegeneem het. HOOFINNOVASIE Hoë digtheid, selektiewe beweiding van suurgras in die nat seisoen. Elke jaar word die oorskot gebaal. Die doel is om drie jaar se voer vir droogtetydperke te berg. 200 meter-stroke word ontbos vir beesproduksie. Sleutel resultate Die verandering van Boesman- na suurgras het skaap- en beesproduksie verhoog, en gesorg vir gebaalde gras vir droogtetydperke. Skaap-kleinvee-eenhede (SVE) het sedert 2013 van 1 934 tot 2 770 in 2022 toegeneem en het deur die 2019-droogte 2 028 SVE gehandhaaf danksy bosuitdunning (wat deur die familiehoutskoolonderneming betaal word) en weidingbestuur. Die persentasie lammers was gemiddeld 90% oor die afgelope 10 jaar in een teelseisoen per jaar. Die gebruik van aangepaste rasse het lae insetkoste moontlik gemaak, wat verder verminder is deur die versameling van kameeldoring- en prosopispeule vir byvoeding. Om markgewig te bereik word skape net een keer per jaar in die optimum tyd en tydens optimum liggaamskondisie gepaar sodat die lammers op goeie weiding gebore word. Dit verminder byvoedingkoste. Volgens konvensionele departementele riglyne is die amptelike bestokking 1:2.5 ha vir kleinvee en 1:18 vir beeste. Paul meen ’n bestokking van 1:1 kan vir beeste en skape op ontboste stroke bereik word. Plaas Adrianopel Paul Kotzé kyk na hoëdigtheid, selektiewe beweiding uit ’n ander perspektief. Vir hoë winste gebruik hy hoë digtheid om lae biodiversiteit (eenjarige gras) te handhaaf. Sy benadering is glad nie daarop gegrond om meerjarige gras te bevorder nie. Ekologiese en finansiële veerkragtigheid tydens en na die 2019 droogte. Onttrekking van die kernskaapkuddes het in die 2019-droogte voorgekom en 2050 kleinvee-eenhede was in stand gehou. Sleutel wenke Vir hierdie toestande, gebruik aangepaste diere van klein- tot mediumraamgrootte. Kombineer skape en beeste om veelading te verhoog. Om produksie te verhoog is bosuitdunning noodsaaklik in hierdie gebied. Vir elke bosspesie geld ’n spesifieke beheerplan. Acacia-spesies word met die hand gesny en stompe word vir houtskoolproduksie gebruik. Vir die beheer van driedoring (Rhigozum trichotomum) word brand en beweiding ondersoek. Waak teen die gebruik van chemikalieë vir bosuitdunning want dit kan waardevolle bome doodmaak ver vanwaar jy dit aanwend. Op plaas Adrianople word die koste van bosuitdunning gedek deur ’n gepaardgaande houtskoolonderneming wat deur ’n lid van die familie bestuur word. Moenie altyd alles glo wat die teorie vir jou sê nie. Doen jou eie berekeninge oor wat vir jou winsgewend is. Maak seker die teorie is voordelig vir jou sak. Werk met wat jy het: Beproef en toets nuwe idees in jou omgewing en hou rekord van syfers om doeltreffendheid te bepaal. As dit suksesvol is, kan jy dit oorweeg om groter te gaan. Benaderings VEERKRAGTIGHEID VAN DIE PLAAS Ekologiese en finansiële veerkragtigheid tydens en ná die 2019-droogte. Onttrekking van die kernskaapkuddes was in die 2019-droogte noodsaaklik, maar steeds is gemiddeld 2 050 kleinvee-eenhede gehandhaaf. KEUSE VAN DIER/E Die hoofdoel is om aangepaste skape en beeste aan te hou en raamgroottes klein tot medium te hou. Die beeste sluit 90% poenskop Bonsmara- en Boran-kruisings in. Die ooie is hoofsaaklik Swartkop Persies wat met Van Rooys gekruis is. Hulle word met Dorperramme gepaar om slaglammers te produseer.

TUIS BEVINDINGE NAVORSING TERUGVOER GEVALLESTUDIES Navorsing Regenerative Farming Booklet - ENG Regenerative Farming Booklet - AFR Namibia rangeland management policy and strategy

TUIS BEVINDINGE NAVORSING TERUGVOER GEVALLESTUDIES Sleutel resultate Plaasfeite Sleutel wenke Benaderings Plaasfeite BESKRYWING Suidelike Kalahari Sandveld. ONDERNEMING Beeste en skape. EIENDOMSGROOTTE 8900 hektaar. FUNKSIONELE KLASSIFIKASIE VAN AREA : Kalahari Sandveld met panne en duine; verskeie indringerbosspesies GEMIDDELDE JAARLIKSE REËNVAL EN VERANDERLIKHEID 250 mm. HOOGTE 1200 meter bo seespieël. BESIT OF HUUR Besit; voltydse bestuur. MOTIVERING VIR VERANDERING EN BENADERING Danie het in 2003 begin boer. Tot en met 2012 is ’n permanente, ligte selektiewe weidingtelsel gebruik met sowat 50-75 ooie in elke kamp. In 2012 het hy besef dit is ’n groot fout. Verskeidenheid was beperk, hoofsaaklik eenjarige grasse en ’n paar onsmaaklike meerjarige sub-klimaksgrasse. Die diere was in ’n swak kondisie en dit was ’n HOOFVERNUWING Dieregetalle is verhoog; troppe is minder gemaak; hoëdigtheidbeweiding met vinnige wisseling; langer rusperiodes vir kampe; en die gebruik van verskillende bestuursinstrumente vir verskillende omstandighede (toestande). In die somer poog Danie om vee minstens een keer na die weigebied terug te neem om van hergroei gebruik te maak. Muisplae het 5 000 ha van die plaas getref, meestal op grond waar hoëdigtheidbeweiding nie beoefen is nie. Geen ontkieming het plaasgevind nie. Die rede hiervoor is nog nie duidelik nie, aangesien dit by alle bestuurstyle voorkom. Mobiele elektriese heinings word gebruik om vinnige wisseling teen relatief hoë digtheid toe te laat. Om koste te spaar word mobiele waterkrippe saam met die mobiele elektriese kampheinings gebruik Sleutel resultate Herlewing vind plaas in die hoëdigtheidkampe waar die digter grond is. Waardevolle meerjarige grasse keer terug op harder gronde. Koeidragtigheid is gemiddeld 91% en skaapspeenpersentasie is 90%. Die hoëdrukbeweiding van groot troppe op ’n klein deel van die veld laat outomaties langer rusperiodes toe vir die ander areas van die plaas sowel as die areas wat reeds bewei is. Die weidingmetode het die grasse van beter gehalte en die klimaksgrasse gestimuleer wat relatief vinnig met rus herstel. Plaas Witpan Danie Visser gebruik verskeie praktyke vir verskillende toestande. Hy gebruik hoë digtheid, vinnige skuiwe in die nat seisoen, maar hou kleiner troppe tydens kalf- en lamtye. Hy fokus meer op rus, diereprestasie en die vestiging van gunstelingplante as op vaste tydsberekening. As jy wei, gaan dit oor die diere; as jy rus, gaan dit oor die plante. Tans is die skaap-beesverhouding 60:40. Soos die kwantiteit en kwaliteit van die veld verbeter (meer klimaksgrasse), wil hy graag die skaap-beesverhouding na 40:60 verander. Sleutel wenke Kry goeie raad voordat jy verandering aanbring. Die advies van Ian Mitchell Innes en Louis du Pisani was beduidend om ’n volhoubare plan in plek te kry vir veldverbetering en goeie diereprestasie. Elektrifiseer grensheining om te beheer wat binne gebeur. Boer met goed aangepaste, vroegryp diere. Kyk na die driehoek (hongerholte) aan die linkerkant bo tussen die kruis en ruggraat om seker te maak die diere is vol gevreet voordat hulle begin herkou; maak seker die mis is sag met ’n ingeduikte kuiltjie. Dit verseker goeie diereprestasie wat altyd jou nommer-een-prioriteit is. Dit was nie nodig om die hele plaas te gebruik om met hierdie beweidingbenadering te begin nie. Ons het in die beste kampe begin. Kombineer troppe om plante herstelkans te gee. Probeer egter om gras in ’n groeifase te hou deur terug te keer om die kampe lig in die groeiseisoen te herbewei. Dit sorg vir kwaliteitruvoer en goeie diereprestasie Verminder wildgetalle Doen selektiewe bosbeheer waar nodig. Gebruik mobiele elektriese heinings en mobiele waterkrippe vir jou kampe. Eerder as om permanente kampe op te rig, installeer meer pypleidings. Waar meerjariges terugkeer, kamp hierdie gebiede af om herstel moontlik te maak. Versamel afgekapte bosse en pak dit rondom en in dongas om die vloei van water te vertraag vir hoër grondvog. Mik vir ’n 8/5 pakkie wat beteken die dier moet lyk asof jy agt kilogram suiker in ’n 5-kilogram sak gepak het Verkoop goed aangepaste diere as veldbulle en veldramme van die plaas af. Benaderings KEUSE VAN DIER/E Droughtmaster-beeste word gebruik. Die koeie kalf van 1 Januarie tot 31 Maart. Die kalwers word gemiddeld op sewe maande gespeen; swakker kalwers word verkoop. Die bulle word tussen 2 en 2.5 jaar oud verkoop. Teelkoeie word verkoop namate hulle beskikbaar word.

TUIS BEVINDINGE NAVORSING TERUGVOER GEVALLESTUDIES Gevallestudies Plaas Buffelhoek Plaas Pommernhagen Plaas Dabis (Oos) Plaas Adrianopel Plaas Agagia Plaas Venus Plaas Hamburg Plaas Adrianopel Plaas Hessen Plaas Molly Plaas Donkerbos Plaas Krumhuk Plaas Witpan Plaas Tsuwandes Plaas Dabis (Suid) Plaas Tokat Die gevallestudies sluit uiteenlopende weiveldbestuursbenaderings in. Boere gebruik beeste en/of kleinvee as hoofonderneming en baie het ook wild. Sommige boere baal hooi van aangeplante weiding of uit die veld, ander plant dekgewasse wat deur vee bewei word en wissel af met kontantgewasse. Sommige kombineer hul benadering met verskeie bosbeheer- of landskaprehidrasiemetodes. Baie gebruik indringerbos as 'n hulpbron om te help betaal vir die oorgang na een van die vier sleutelinnovasies wat verantwoordelik is vir hul sukses. Tabel 2 is 'n opsomming van al 16 gevallestudies, waaruit jy 'n studie kan kies wat by jou omstandighede pas. Die gevallestudies sluit 'n wye reeks suksesse in. Hoogtepunte van hierdie suksesse sluit die volgende in: Die keuse van weidingsbenadering wat by die behoeftes pas en wat verbeterde en veerkragtige veesyfers moontlik maak, selfs gedurende die droogtetydperk in 2019. Ontrafel die uitdaging van sanderige gronde en hoe om dit die beste te bestuur deur diere teen hoë digtheid in die nat seisoen en lae digtheid in die droë seisoen toe te dien. Innoverende, reënval-onafhanklike oplossings vir herstelperiodes (veral vir die suidelike streke). Innoverende maniere om bosindringing te hanteer, waar sommige boere besluit het om geld te maak uit heruitspruiting van bosse eerder as om daarvan ontslae te raak. Die keuse van dierekombinasies wat gelei het tot 'n twee- tot drievoudige toename in vee, met 'n beperkte voorraadontruiming wat tydens die 2019-droogte vereis is. Lampersentasies van meer as 150% en kalfpersentasies bo 80%. Speenkalwers wat 50% van die gewig is van die koeie wat hulle geproduseer het. Die doeltreffende bestuur van roofdierprobleme deur verskillende metodes te kombineer, soos elektriese heinings, kraal in die nag, waghonde en vee. Seleksie van vroeg-ryp diere, uit die omgewing, wat vinnig gewig optel. Verhoogde biodiversiteit, verhoogde voerproduksie en verhoogde vergroening tot in die droë seisoen. Verlaagde lekkoste sowel as ander insetkoste. vir deeltydse boere. Hierdie boere is voorbeelde van ware leiers in hierdie veld, en met die moed van hul oortuigings het hulle nuwe oplossings nagestreef vir van die mees uitdagende probleme wat Namibië in die gesig staar. Die suksesvolle toepassing van bestuursbenaderings geskik

Registration Information Enquiries: [email protected] RSVP: 26 September 2025 Date: 8 October 2025 Place: Windhoek Country Club Resort Time: 07:30 (Registration) REGISTRATION FEE: N$300 (incl VAT) (Includes lunch and refreshments) Payments can be made by EFT or via PayToday. Electronic payments Account holder: Namibia Agricultural Union Bank: FNB Branch 282 273 Swift/BIC Code: FIRNNANX Account 55577241413 REFERENCE: Outlook [Initial & Surname] Proof of payment: [email protected] PayToday Scan this QR code with your PayToday app: Sorry, but this form is now closed. Registration form - Agri Outlook 2025 Title* First name* Last name* Phone* Email* Position* Organisation* Proof of payment* Upload File Please upload proof of payment. (Registration fee: N$300 (incl VAT) per person) Submit AgriOutlook Conference 08 October 2025 Download Programme here

Herlewingslandbou-dag: Implementering van hoëdruk beweiding onder Namibiese omstandighede Sorry, but this form is now closed. Registration form - Herlewingslandbou dag Title* First name* Last name* Phone* Email* Position* Organisation* Submit 27 September 2025 Implementering van hoëdruk beweiding onder Namibiese omstandighede Neem deel aan die opkomende Herlewingslandbou-dag, met gassprekers: Gerrit van Zyl van HanZyl Bonsmaras en Pikkie Uys, ‘n Drakensberger boer. Saterdag, 27 September 2025, Plek: Plaas Neu-Otjisororindi, Gobabis. Tyd: 07h30 (registrasie) Meld aan voor 22 September 2025 by Henda Marais ([email protected] ) Registrasiefooi: N$100.00 (By die hek: N$150.00) Betalings: Naam: Namibia Agricultural Union Bank: FNB Tak: 282 273 Swift/BIC Kode: FIRNNANX Rekening: 555 772 414 13 Verwysing: Hoëdruk [Voorletter en van] Bewys van betaling: [email protected] Alternatiewelik kan betaling ook via PayToday gemaak word. Vir meer inligting of navrae, kontak Henda Marais op [email protected] of 082 409 9320 Laai program hier af

Handleidings Handleidings vir opkomende boere Grootvee Bestuur LAAI DIE HANDLEIDINGAF Handleidings vir opkomende boere Kleinvee Bestuur LAAI DIE HANDLEIDINGAF Handleidings vir opkomende boere Weidingsbestuur LAAI DIE HANDLEIDINGAF Handleidings vir opkomende boere Boerdery Finansies Laai DIE HANDLEIDING AF Handleidings vir opkomende boere Rangeland Bestuur Laai DIE HANDLEIDING AF Handleidings vir opkomende boere Grootveebestuur Laai DIE HANDLEIDING AF Handleidings vir opkomende boere Kleinveebestuur Laai DIE HANDLEIDING AF Handleidings vir opkomende boere Dieregesondheid Laai DIE HANDLEIDING AF Handleidings vir opkomende boere Meganika Laai DIE HANDLEIDING AF Handleidings vir opkomende boere Gewasproduksie Laai DIE HANDLEIDING AF Handleidings vir opkomende boere Arbeidsbestuur Laai DIE HANDLEIDING AF

Arbeidspublikasies AEA Wage Survey 2024 DOWNLOAD AEA Wage Survey 2022 DOWNLOAD AEA Wage Survey 2020 DOWNLOAD AEA Wage Survey 2018 DOWNLOAD

Visitors can access videos created by the NAU projects in support of the agricultural community. NAU-projekte Droogteondersteuning vir ons boere Episode 19 Vandag vertel Piet Gouws ons van die ondersteunende rol wat ‘n boervrou en hulle familie speel. Episode 18 Vandag gesels ons met Danie de Lange en Chris Smit oor alternatiewe ruvoerbronne, spesifiek vir kleinveeboere. Episode 17 Vandag deel Egbert Hoff sy insigte oor die huidige droogte. Neem asseblief kennis dat hierdie video in Duits is, maar Engelse onderskrifte is bygevoeg. Episode 16 Vandag deel dr. Louis du Pisani advies oor hoe om finansies te bestuur tydens ’n droogte. Ouer episodes is beskikbaar op ons YouTube kanaal.

KOMMODITEITE Die NAU Veilings-bladsy hou jou op hoogte van die verskillende veilings wat landwyd plaasvind. AGRONOMIE SUIWEL VEEE VARK PLUIMVEE

AgriOutlook-kongres 2022 Kom sluit by ons aan vir die langverwagte Landbouvooruitsigte-konferensie wat vir Woensdag, 5 Oktober, by die Safari Hotel, Windhoek geskeduleer is. Registrasie 7h00, begin 08h00 Registrasiefooi N$300.00 Kom sluit by ons aan vir die langverwagte Landbouvooruitsigte-konferensie wat vir Woensdag, 5 Oktober, by die Safari Hotel, Windhoek geskeduleer is. Registrasie 7h00, begin 08h00 Registrasiefooi N$300.00 Farmers Association* Choose one First name* Last name* Which Regional Congress will you be attending? Otjiwarongo: 05 October 2026 Mariental: 07 October 2026 Windhoek: 09 October 2026 Phone* Email* Submit

Veeprodusente-organisasie (LPO) Oor Bestuur Algemeen Aflaaie Die Veeprodusentevereniging is by die Namibië Landbou-unie geaffilieer. Lede van die LPO sluit kommersiële veeprodusente in wat lede van boereverenigings is. Die missie van die LPO Die missie van die LPO is om 'n finansieel onafhanklike organisasie te wees wat alle kommersiële produsente in Namibië verteenwoordig en internasionaal erken te word. Deur innoverende denke en effektiewe kommunikasie wil die LPO: Wees internasionaal mededingend en produseer, verwerk en bemark vleis winsgewend; Gebruik alle natuurlike hulpbronne volhoubaar; Voorsien doelgerigte en doeltreffende bestuursinligting aan lede; Bou uitsonderlike verhoudings met alle belanghebbendes in die bedryf; Verseker die maksimum persentasie van die verbruikersrand aan die produsente. About the LPO Bestuur van die LPO Management of the LPO Algemeen Agristat Klik hier om die aanbieding oor Agristat af te laai Klik hier om die Excel-sjabloon af te laai om jou eie produksie per hektaar uit te werk Prysinligting en kwartaallikse resensies Weeklikse Veeprysinligting Maandelikse markinligting Kwartaallikse resensies LPO General Aflaaie Plaaslêers Klik hier om al die rekordhoudingsdokumente af te laai wat benodig word as 'n veeprodusent. Livestock and Livestock Products Any livestock products transported within the borders of Namibia must be accompanied by a Livestock Removal Certificate , including those originating from your own farm. Downloads LPO